لزوم بکارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی در برنامه ریزی و مدیریت شهری

همچنان که در بحث شهر الکترونیک و مدیریت شهری نیز اشاره گردید از جمله ی مهمترین کاربردها و نتایج فناوری اطلاعات و ارتباطات، شهر الکترونیک می باشد. شهر الکترونیکی، بستری فراهم می کند تا دولت، بخش خصوصی، بنگاه های اقتصادی و سایر نهادهای حقوقی و حقیقی بتوانند خدمات خود را در طول شبانه روز و در سطح گسترده ­تری با هزینه بسیار پایین در اختیار مردم قرار داده و از مشارکت مردم در اداره ی امور شهر و کشور بیشتر استفاده نمایند. با توجه به نقش مکان و کاربریهای مختلف آن (کاربری زمین) در مدیریت و توسعه شهرها تمامی شهرهای الکترونیکی، ساختاری مبتنی بر سامانه ی اطلاعات مکانی(جغرافیایی) دارند و از اینروست که دیگر سامانه های الکترونیکی شهری مبتنی بر GIS توسعه می یابند. یکپارچه سازی خدمات شهری از مهمترین دستاوردهای GIS شهری است که به همراه نهادینه نمودن طرحهای شهری و مدیریت املاک، موجبات شفاف سازی، یکسان سازی و تسهیل خدمات به شهروندان را فراهم می نماید و گامی است در راستای رسیدن به سیستم پشتیبانی تصمیم گیری (DSS) مدیران ارشد شهری که می تواند به عنوان ابزاری نوین و توانمند در اختیار مدیریت الکترونیکی شهر قرار گیرد.

اما سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) چیست؟ کاربردهای گوناگون آن کدامند؟ اهمیت کاربرد آن در برنامه ریزی و مدیریت شهری چیست؟

سیستم های اطلاعات مکانی(و مجموعه نرم افزارهای موجود در این خصوص)، جهت سازماندهی، جمع آوری و تجزیه و تحلیل و ارائه اطلاعاتی که به نحوی با موقعیت مکانی داده ها (مثلاً داده ها و اطلاعات مربوط به فضاهای سبز یا معابر شهری) در ارتباط هستند به کار می روند و در این شرایط برای هر پدیده حداقل همواره دو مسئله مدنظر قرار دارد اول، آن پدیده چیست؟ و بعد در کجا قرار دارد؟ که نتیجتاً نقشه هایی دیجیت شده(رقومی شده) شامل لایه هایی که اطلاعات مکانی در آنان طبقه بندی شده و هر لایه دربرگیرنده حجم عظیمی از اطلاعات توصیفی مرتبط خواهد بود. این مجموعه علاوه بر دارا بودن امکاناتی چون ترکیب داده ها، عملیات جستجوی مکانی و انطباق لایه ها توان انجام انواع آنالیزهای مکانی پیشرفته را داراست و امروزه پاسخگوی حل مسائل مختلفی از علوم مهندسی و مدیریت  محسوب می گردد.

مدیریت مکانی و زمانی و تحلیل جمعیت و انواع تحلیلهای آماری و به دنبال آن خدمات بهینه به جامعه شهری، مسیریابی بهینه و مدیریت شبکه ارتباطی، سازماندهی سیستم حمل و نقل، مدیریت بحران جهت پیشگیری حداکثری از حوادث طبیعی، تهیه نقشه های رقومی و بانک اطلاعاتی کاربری های مختلف، امکان سنجی، نیاز سنجی، اولویت سنجی، مکان یابی و مکان گزینی بهینه کاربریهای مختلف، تعیین مناطق امن یا پرخطر از نظر مخاطرات طبیعی و یا حتی میزان جرم و جنایت، آمایش فضاهای شهری، شبیه سازی، یکپارچه سازی پرونده های مختلف در واحدهای گوناگون، تسهیل فرآیند نظارت بر ساخت و ساز به حداقل رساندن خطاهای محاسباتی و خسارات ناشی از حفاری ها و . . . تعیین حریمهای گوناگون، مدیریت تاسیسات و تجهیزات شهری، مدیریت املاک و زمین، تهیه طرح های توسعه و عمران شهری در قالب این سیستم، ذخیره ، دسته بندی اطلاعات تحلیلی، ارائه و تصمیم سازی و صدها کاربرد دیگری که بکارگیری این سامانه به ارمغان خواهد آورد. آنچه که برشمرده شد تنها بخشی از کاربردهای این سیستم در حوزه ی برنامه ریزی و مدیریت شهری است.

استفاده از GIS در ایران از ابتدای دهه ی 80 به بعد شتاب بیشتری یافت و امروزه در بخش مدیریت شهری، شهرداری های شهرهایی چون تهران، شیراز ، همدان ، مشهد و حتی بعضاً شهرهای کوچکی چون بابلسر به این فناوری نوین مجهز گشته اند. در استان ما نیز تا آنجا که نگارنده اطلاع دارد تنها در سطح نهادها و اداراتی چون معاونت برنامه ریزی و اداره کل منابع طبیعی آن هم در حد تشکیل بانک اطلاعاتی و نقشه های رقومی، واحد سامانه اطلاعات مکانی راه اندازی شده و تاکنون از سوی مجموعه ی مدیریت شهری و شهرداری، توجه کافی بدین امر مهم صورت نپذیرفته است. یقیناً با راه اندازی واحد یا مرکزی در زیر مجموعه شهرداری گرگان می توان گام بزرگی در ارتقاء برنامه ریزی و مدیریت شهری در سطح شهر گرگان، برداشت. ضمن آنکه پروژه یGIS  شهرستان گرگان نیز باید به عنوان پروژه ای اولویت دار از جانب سازمانهای مربوطه مدنظر قرار گیرد.  

 

/ 22 نظر / 9 بازدید
نمایش نظرات قبلی
شهروند گرگانی

سلام هنوز برگزاری روز گرگان قطعی نشده که اعلام شده در گنبد 2 روز به نام این شهر برای شناساندن ظرفیت های این منطقه به کل کشور توسط یک انجمن غیر دولتی در حال پیگیری است ببینید چه زود با تقلید از ما دارند رقابت می کنند و پیش میافتند اون وقت بعضی از حضرات در شورا روز گرگان را بد می نامند و ... http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8906090654

شهروند گرگانی

سلام هنوز برگزاری روز گرگان قطعی نشده که اعلام شده در گنبد 2 روز به نام این شهر برای شناساندن ظرفیت های این منطقه به کل کشور توسط یک انجمن غیر دولتی در حال پیگیری است ببینید چه زود با تقلید از ما دارند رقابت می کنند و پیش میافتند اون وقت بعضی از حضرات در شورای شهر با نامگذاری روز گرگان مخالفند و ... http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8906090654

شهروند گرگانی

سلام هنوز برگزاری روز گرگان قطعی نشده که اعلام شده در گنبد 2 روز به نام این شهر برای شناساندن ظرفیت های این منطقه به کل کشور توسط یک انجمن غیر دولتی در حال پیگیری است ببینید چه زود با تقلید از ما دارند رقابت می کنند و پیش میافتند اون وقت بعضی از حضرات در شورای شهر با نامگذاری روز گرگان مخالفند و ... http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8906090654

گنجی

سلام ارائه مطالب شما با توجه به رشته تحصيلي بسيار عالي است ولي فراموش نشود براي اجراي امور طرح لازم است كه مورد استقبال ادارات هم واقع ميشود شما انشاالله پايان دوره خود را در همين زمينه و با قابليت اجرا و هماهنگ با يكي از ادارات استاني تهيه فرماييد تا شاهد موفقيت شما و استان بشويم. موفق باشيد.

گرگان نیوز

سلام وبلاگ شما در بخش وبهاي بروز شده ي گرگان نيوز درج گردیده است، این بخش در واقع يك فيد خوان است و وبلاگ و یا سایت شما را به محض بروز رساني در صدر وبلاگ هاي بروز شده نمايش مي دهد. این سامانه تنها شامل وبلاگهائی می شود که به نوعی به شهر گرگان و یا استان گلستان مرتبط باشند . خوشحال می شویم که شما نیز وبلاگ جدیدالتاسیس ما را در بخش پیوند های وبلاگ خود لینک نمائید . آدرس دوم وبلاگ ما www.1100.ir با تشکر : مدیر بخش خبر گرگان نیوز

آقا بزرگ

سلام جای این گونه مطالب تخصصی که بتونه اطلاعات علمی به شهروندان و مسئولان بده خالی بود. ممنون راستی اگه میخوای مطالبت به درد مسئولان بخوره سطح شو در حد سیکل بیار پایین

90گرگان

در90گرگان میخوانید: بیستم شهریور و گرگان مظلوم http://90gorgan.blogfa.com/post-44.aspx

گلستان نما

سلام لینک دادم