ادغام روستاها در شهر؛ فرصت یا چالش؟

افزایش جمعیت و توسعه کالبدی شهر گرگان در سال های پایانی دهه 70 موجب شد تا پیشنهاداتی مبنی بر گسترش محدوده قانونی شهر گرگان مطرح شود؛ هر چند طرح این موضوع، مخالفت برخی کارشناسان را در همان زمان به همراه داشت اما سرانجام پس از طی مراحل قانونی، الحاق سه روستای اوزینه، قلعه حسن و انجیراب به شهر گرگان در سال های نخست دهه 80 انجام شد. ادغام این روستاها را در شهر از چند دیدگاه می توان مورد بررسی قرار داد.

بدون شک الحاق روستاها به شهر به تدریج بر متغییرهایی همچون الگوی مصرف، قیمت زمین، انگیزه ماندگاری، تغییر شیوه زندگی، تغییر کاربری اراضی و بهبود امکانات و خدمات زیربنایی و روبنایی اثر خواهد گذاشت و افزایش سطح توقعات و مطالبات ساکنان روستاهای ملحق شده به شهر را به دنبال دارد که یک رویداد مثبت ارزیابی می شود و شاخص های یاد شده، بخشی از انتظارات روستاییان پس از ادغام نقاط روستایی در شهر است که از این منظر، الحاق روستاها به شهر در نگاه نخست، اثرات مثبتی را در بر خواهد داشت؛ اما اکنون پس از گذشت چندین سال از الحاق یکباره سه روستا به شهر گرگان، برخی از آثار و نتایج نامطلوب این تصمیم شتابزده را می توان مشاهده کرد.

نباید از یاد برد که شهر و روستا دارای تفاوت های فرهنگی و اجتماعی هستند و معمولاً برآیند این تفاوت ها پس از ادغام نقاط روستایی در شهر بیش از پیش آشکار می­شود. با افزایش محدوده قانونی شهر و اضافه شدن روستاها به شهر، حوزه خدمات دهی و خدمات رسانی شهرداری نیز گسترده تر می شود و تعهدات شهرداری افزایش می یابد؛ شهرداری ملزم به ارائه خدمات شهری در محدوده ای می شود که در آغاز، ساکنان آن معمولاً از تمکین در برابر مقرارت شهرسازی خودداری می کنند؛ ساخت و سازهای غیرمجاز از سوی ساکنان همچنان انجام می شود و ممکن است پرداخت عوارض نیز غیرضروری تلقی شود؛ بنابراین برخلاف رسم معمول، ارائه خدمات و انجام فعالیت های عمرانی از سوی شهرداری در این مناطق که از نظر زیربنایی نیز بسیار ضعیف هستند برای شهرداری هزینه هایی بسیاری را در بردارد در حالی که مشارکت ساکنان این مناطق در تأمین منابع مالی شهرداری برخلاف دیگر نقاط شهر اندک است.

فاصله اندک سه روستای اوزینه، قلعه حسن و انجیراب تا شهر گرگان، مهم ترین دلیل الحاق این 3 روستا به شهر بوده است؛ هر چند که این اقدام، افزایش جمعیت شهری و کسب برخی امتیازات را برای شهر گرگان به دنبال داشت اما تحمیل هزینه هایی بسیاری را نیز برای مدیریت شهری در سال های اخیر در پی داشت. مدیریت شهری در حالی مجبور به پذیرش این هزینه ها می شود که در بسیاری از محلات مرکزی شهر یک پارک محله ای، یک فضای فرهنگی، ورزشی  و ... وجود ندارد. هزینه هایی که برای همسان سازی مناطق اضافه شده به شهر با دیگر نقاط شهر بر مدیریت شهری و در نهایت بر جمع کثیری از شهروندان تحمیل می شود.

مدیریت شهری در شهرهای توسعه یافته جهان در فرآیند الحاق روستا به شهر، علاوه بر بررسی شاخص هایی چون بافت جمعیتی و فاصله مکانی، چگونگی انطباق پذیری بافت کالبدی سکونتگاه های روستایی پیرامون با شهر را نیز مورد ارزیابی دقیق قرار می دهد و حتی در صورت تشخیص لزوم ادغام روستا در شهر، الحاق روستاها به شهر نه به طور یکباره بلکه در یک دوره زمانی مشخص انجام می شود آن هم با در نظر گرفتن راهکارهایی برای ساماندهی کالبدی. از سویی دیگر مقرارت شهرسازی پیش از هر اقدامی تبیین و به اجرا گذارده می شود.

از ادغام سه روستای قلعه حسن، انجیراب و اوزینه چندین سال می گذرد؛ در سالیان گذشته، شهرداری گرگان در بخش هایی چون ارائه خدمات شهری و فعالیت های عمرانی، اقدامات مناسبی را در این مناطق انجام داده است؛ در این شرایط، اجرای برنامه های مربوط به توانمندسازی در سه روستای ملحق شده به شهر گرگان و تلاش بیشتر برای تحقق انتظام کالبدی در این نقاط برای جلوگیری از اتلاف منابع، ضروری است.

تصویر: محدوده ای در کوی قلعه حسن (یکی از روستاهای ادغام شده در شهر گرگان)

 

پی نوشت: یادداشت فوق، چندی پیش در ویژه نامه استانی یکی از نشریات سراسری به چاپ رسید. 

/ 13 نظر / 116 بازدید
نمایش نظرات قبلی
احمدرضا

سلام یک نظری بخوام بدم می گم پیوستن منطقه هایی مانند قلعه حسن ارزش گرگان رو پایین می آره . منتظر نظرات شما هستم .

احمدرضا

سلام یک نظری بخوام بدم می گم پیوستن منطقه هایی مانند قلعه حسن ارزش گرگان رو پایین می آره . منتظر نظرات شما هستم .

...

مگرنصف مازندران را گرفتند و اسم جعلی گلستان گذاشتند چه شد ؟ ما حرفی زدیم ؟ http://shomalefarda.com/component/content/article/365-vijeh/22495-q-q-q-q-

خدمات دهی بیمارستان صیاد شیرازی گرگان آغاز شد

به گزارش خبرنگار مهر، عبدالله عباسی ظهر پنجشنبه در کارگروه سلامت استان گفت: این بیمارستان در پنج طبقه و دارای امکانات پیشرفته بوده که در حال حاضر با 30 تخت ان آی سی یو که در نوع خودش بی نظیر است در حال ارایه خدمات است. وی در خصوص سایر بخش های فعال بیمارستان گفت 14 تخت آی سی یو،14 تخت سی سی یو، هفت اتاق عمل مجهز ،50 تخت نوزادان، 18 تخت اطفال،64 تخت داخلی زنان و مردان و 3 اتاق عمل بخش زایمان با بهترین امکانات از بخش های فعال این بیمارستان و آماده خدمت رسانی به هم استانی های عزیز است. http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1626828

توصیه نماینده سابق گنبد به خبرنگاران

رستگار تصريح كرد : ما در جايي كه ظرفيت داريم بايد از مركز استان جلو بيفتيم . از ديد گاه ما گرگان مركز سياسي باشد و گنبد مركز فرهنگي . اگر رشته پزشكي در گرگان هست رشته پزشكي دانشگاه آزاد براي گنبد باشد . رستگار افزود :شاخص ما افراد نيست بلكه شاخص ما توسعه شهرستان است هر كس كه مي آيد از پتانسيل موجود استفاده مطلوب كند. و براي توسعه گام بردارد . http://www.ebtekargolestan.ir/modules/news/article.php?storyid=249

شهروندگرگانی

سلام دوست عزیز امروز در خبرگزاری فارس متن زیر را خواندم: وی در خصوص راهبردهای کلی الگوی توسعه طرح جامعه شهر گرگان تصریح کرد: فشردگی شهر، افزایش تراکم ساختمانی، استفاده همزمان و مختلط فعالیت‎ها از اراضی شهری.......... http://farsnews.com/newstext.php?nn=13910327000200 من در این باره مطمئن هستم اولین هدف و قربانی ساخت و ساز در بافت تاریخی گرگان با شدتی بیشتر از گذشته خواهد بود. و نیز اراضیی که بایستی به پارک و فضای سبز تبدیل شوند هم نابود می شوند. حفظ زمین های کشاورزی اطراف گرگان بهانه ایی بیش نیست!!

...

کم کردن پروازهای فرودگاه گرگان برای توسعه فرودگاه کلاله : به گزارش خبرنگار مهر، نورالله نوراللهی پیش از ظهر یکشنبه در مراسم افتتاح دفتر نماینده مردم شهرستان در مجلس گفت: سه شنبه هفته جاری اولین پرواز را از فرودگاه خواهیم داشت و از 250 ساعت پرواز استان 100 پرواز در این فرودگاه انجام می شود. http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1628735

گرگانی‌ها شاک‌ویودار شدند !

به گزارش گرگان‌خبر دستگاه شاک‌ویوتراپی به تازگی و برای اولین بار در منطقه توسط مرکز فیزیوتراپی نیکان خریداری و وارد گرگان شده است . شایان ذکر است در حال حاضر در کل کشور مراکز محدودی مجهز به این دستگاه هستند . http://www.gorgankhabar.com/archive/2-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85/73-%DA%AF%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%DA%A9%E2%80%8C%D9%88%DB%8C%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF.html

ایلار

سلام منطقه ی چناران 76در کجای گرگان واقع است؟

ایلار

سلام منطقه ی چناران 76در کجای گرگان واقع است؟