گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

نخستین تقاطع غیرهمسطح و توجه به اصل زیباسازی

روگذر میدان شهید قندهاری- عکس: معین مطلق

ساخت روگذرها و زیرگذرهای سواره یکی از راهکارهای موثر برای روان شدن عبور و مرور و جداسازی فیزیکی مسیرهای ترافیکی و کم شدن زمان تأخیر و افزایش ظرفیت تقاطع­ ها است. طرح اولیه ایجاد تقاطع ­های غیرهمسطح در سال 1909 میلادی از سوی «اوژن هِنارد» شهرساز نامدار فرانسوی مطرح شد؛ وی در کتابی با عنوان «مطالعاتی برای دگرگونی پاریس» برای ساخت و توسعه شبکه ­های ارتباطی، مشکلات ترافیکی تقاطع ­ها را مورد توجه قرار داد و 2 راهکار کلی پیشنهاد داد که اصول اولیه این راهکارها از سوی کارشناسان و صاحب ­نظران پذیرفته شد. اولین راهکار وی، ساخت تقاطع­ های دو طبقه بود؛ تقاطع ­هایی که اکنون به صورت روگذرها و زیرگذرهای چندطبقه در شهرهای بزرگ ساخته می شوند. دومین پیشنهاد او نیز طرح «فلکه» به همراه راهروهای زیر زمینی برای عابران پیاده بود.

در زمینه ساخت و توسعه تقاطع­ های غیرهمسطح در ایران، تجربه­ های گوناگون و متفاوتی وجود دارد و شهرداری گرگان نیز با فاصله زمانی زیادی در مقایسه با شهرداری­ های شهرهای همردیف گرگان، ساخت اولین تقاطع غیرهمسطح را در اردیبهشت سال 1390 آغاز کرد.

هرچند برگزیدن میدان شهیدقندهاری برای اجرای این طرح، با انتقادهایی همراه بود اما به دلیل وجود برخی مباحث و ضرورت ­های فنی و کارشناسی، انتخاب این نقطه از شهر برای اجرای طرح روگذر تا حدی قابل دفاع است. چراکه میدان شهیدقندهاری، علاوه ­بر ارتباط مستقیم با یک معبر شریانی درون­ شهری، تنها میدان شهر گرگان است که در محل اتصال 3  بزرگراه و در مسیر حجم بالای ترددهای برون­ شهری و وسایل نقلیه سنگین و ترانزیتی قرار گرفته است. همچنین به ­دلیل مشکلات مربوط به توزیع جهتی ترافیک در میدان شهیدقندهاری و با توجه به این­که در این محدوده شهر، کاربری ­های بزرگ و متعدد در حال شکل­ گیری است، به نظر می­ رسد اولین تقاطع غیرهمسطح گرگان به­ درستی مکان­یابی شده است. امکان تعریف مسیر جایگزین در حین اجرای عملیات عمرانی نیز از دیگر نقاط قوت این انتخاب بود.

اکنون نخستین تقاطع غیرهمسطح شهر گرگان پس از گذشت بیش از 3 سال به بهره برداری رسیده است. در ساخت این روگذر از تکنیک قطعات پیش ­ساخته بتنی به صورت کنسول‌ های تعادلی و با بهره گیری از کابل‌های کششی استفاده شده است؛ روشی که نخستین­ بار ­در بزرگراه طبقاتی صدر در تهران به­ کار گرفته شد و با توجه به تجربه موفقیت ­آمیز شهرداری تهران در ساخت پل 11 کیلومتری صدر، شهرداری گرگان نیز برای نخستین ­بار در شمال کشور برای ساخت اولین روگذر شهر از این روش پیشرفته و مقرون به ­صرفه بهره برد.

ساخت این سازه عظیم که قرار است قفل راهبندان را در میدان شهیدقندهاری باز کند، به اتمام رسیده است و حالا وقت آن رسیده که از این فرصت برای ارتقای بهبود منظر و سیمای این محدوده از شهر نیز استفاده کرد. اگر تجربه ساخت و توسعه روگذرها و زیرگذرها را در شهرهای ایران مرور کنیم، خواهیم دید که اصل مهم منظر شهری و زیباسازی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. انجام نورپردازی کامل در بخش های مختلف روگذر، استفاده از نقوش برجسته و به­ ویژه بهره­ گیری از روش ­هایی چون روش ماندگار کاشی شکسته، رنگ ­آمیزی عرشه پل، ایجاد فضای سبز مناسب در میدان، آیلندها، لچکی ­ها و رفیوژها و حتی اجرای طرح­ های انتزاعی با الهام از طبیعت می ­تواند به بهود نما و سیمای این بخش از شهر کمک کند.

با افتتاح این روگذر، زیرگذر عابر پیاده ساخته شده در ضلع شرقی میدان نیز بازگشایی می شود، نصب نرده­ های حفاظتی(محدودیت دسترسی) در محدوده زیر پل برای اجبار عابران پیاده به استفاده از زیرگذر نیز اقدام دیگری است که زمینه­ ساز فراهم شدن ایمنی لازم برای عابران خواهد بود.

نویسنده : احسان ارشاد : ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ ; شنبه ۱۸ امرداد ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم