گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

بایدهای توسعه راه آهن در گلستان

حمل و نقل ریلی در مقایسه با حمل و نقل جاده ‌ای، دریایی و هوایی دارای برتری محسوس و بسیار کارآمد است؛ زیرساخت‌ های شبکه ریلی در مقایسه با دیگر روش‌ های حمل و نقل برای هر واحد بار یا مسافر 2 تا 3 برابر کمتر، زمین تصرف می‌ کنند. حمل و نقل انبوه، ایمنی، صرفه جویی اقتصادی، سازگاری بهتر با محیط زیست و نزدیک شدن به استانداردهای محیطی از ویژگی­ های متمایز راه آهن است و از این نظر، توسعه راه آهن با توجه به موقعیت ارتباطی هر منطقه ضروری است.

 

نقشه شبکه خطوط ریلی موجود، در دست ساخت و مطالعه

منبع: دفتر آمار و فناوری اطلاعات راه آهن جمهوری اسلامی ایران

استان گلستان از نظر موقعیت ارتباطی، از مزیت های نسبی متعددی برخوردار است. قرارگیری در کریدور شمال شرق به شمال غرب، دسترسی مستقیم به مرکز کشور، برخورداری از امکانات حمل و نقل هوایی و وجود چند بندر با فاصله اندک از مرکز استان و دسترسی به راه آهن سراسری و خطوط جاده ای بین المللی از ویژگی ­های خاص استان گلستان و شهرستان گرگان است؛ با توسعه راه آهن در گلستان و ساخت راه آهن گرگان – اینچه برون و خروج گلستان از بن بست ریلی، موقعیت ارتباطی موجود، ارتقا پیدا می ­کند. همچنین با توجه به طرح های دیگری چون راه آهن گرگان به مشهد و راه آهن گرگان به شاهرود، که در آینده اجرا خواهند شد، مرکز گلستان در تقاطع کریدورهای ریلی قرار می­ گیرد.

ادامه این گزارش تحلیلی را در  ادامه مطلب بخوانید

 


راه آهن گرگان – اینچه برون؛ امیدبخش اما نیمه کاره

راه آهن بین المللی گرگان – اینچه برون، قطعه ای از کریدور شمال- جنوب است که بخش قابل توجهی از عملیات عمرانی آن انجام شده اما بخش هایی از این طرح نیز هنوز اجرا نشده است که از آن جمله می توان ایستگاه تشکیلاتی راه آهن گرگان در نزدیکی فرودگاه گرگان، ایستگاه مجتمع پتروشیمی و برخی تاسیسات وابسته به این خط ریلی را نام برد. نماینده مردم گرگان و آق قلا با اشاره به شتاب زدگی در بهره برداری از طرح ریلی راه آهن گرگان  - اینچه برون می گوید: این طرح یکی از طرح های بسیار بزرگ ملی و بین المللی است که تاثیر زیادی در توسعه منطقه دارد.

وی ادامه می دهد: با وصل شدن این خط آهن به آسیای میانه ظرفیت های تازه ای برای استان ایجاد می شود که در روند توسعه منطقه حائز اهمیت است و جا داشت در کنار بهره برداری و اجرای سریع خط ریلی برخی زیرساخت ها مانند ایستگاه ها نیز همزمان تکمیل می شد. امامی درباره راه آهن گرگان مشهد نیز می افزاید: دولت نهم در سفر دوم استانی مصوبه‎ ای را با عنوان راه‎آهن گرگان – بجنورد- مشهد به تصویب رساند که متاسفانه چند سالی است با وجود پیگیری‎ های فراوان بلاتکلیف و بعضا با یک ناهنجاری در تصمیم‎ گیری و سردرگرمی در وزارتخانه رو به‌ رو شده است.

وی تاکید می کند: اگر بنای آغاز عملیات اجرایی و مراسم کلنگ ‎زنی طرح راه ‎آهن گرگان- بجنورد- مشهد وجود دارد باید از مبدأ آن باشد.

 

انجام مطالعات اتصال راه آهن گرگان ـ شاهرود

مطالعات مرحله نخست اتصال کریدور ریلى گرگان ـ مشهد به کریدور ریلى شاهرود ـ مشهد از چند سال پیش آغاز شده است. جبار على ذاکرى - عضو هیات مدیره شرکت مهندسین مشاور راه آهن(مترا) می گوید: کوه هاى بلندى که در میان شهرهاى گرگان و شاهرود وجود دارند سبب شده اتصال این دو شهر از طریق ریلى غیرممکن به نظر برسد علیرغم اینکه فاصله این دو مسیر کوتاه است. وى می افزاید: از سال ۷۲ طرح اتصال راه آهن گرگان ـ شاهرود مطرح شده بود اما به دلیل احتمال غیرممکن بودن آن به مدت ۱۴ سال مسکوت باقى ماند که در نهایت وزارت راه و شهرسازی مطالعات اتصال این راه آهن را دوباره آغاز کرد. وى می گوید: بررسى نقشه هاى این مسیر با مقیاس یک دویست و پنجاه هزارم انجام گرفته است که مطالعات اولیه نشان مى دهد امکان اتصال این دو نقطه وجود دارد.

مسیر مستقیم گرگان- شاهرود در اولویت است

ذاکرى با بیان اینکه 3 گزینه پیشنهادی براى طراحى این مسیر پیش بینى شده است که در پایان مطالعات گزینه مناسب براى اجراى عملیات راه اندازى این راه آهن انتخاب خواهد شد، تصریح می کند: گزینه پیشنهادی اول از مسیر گرگان ـ آشخانه ـ جاجرم با شیب ۱۵ در هزار به طول تقریبى ۱۷۴ کیلومتر با 5 هزار و ۸۰۰ متر تونل و ۱۴۰۰ متر پل طراحى شده است. وى می افزاید: اما گزینه پیشنهادی دوم در مسیر گرگان ـ شاهرود با شیب ۱۵ در هزار به طول تقریبى ۲۰۰ کیلومتر و گزینه پیشنهادی سوم در همین مسیر با شیب ۲۵ در هزار به طول تقریبى ۱۴۲ کیلومتر که بخش عظیمى از مسیر به صورت تونل درخواهد آمد پیش بینى شده است. این عضو هیات مدیره مترا تصریح می کند: با توجه به توجیه اقتصادى راه اندازى این راه آهن به شکل برقى پیش بینى مى شود این خط به صورت برقی راه اندازى شود چرا که به دلیل افزایش شیب و فراز، طول مسیر کاهش مى یابد بنابراین احتمال انتخاب گزینه پیشنهادی سوم بیش از گزینه هاى دیگر است.

ایستگاهی کنار بندرگاه

یکی از طرح ­های مهم اقتصادی در گلستان، طرح ساخت بندر چند منظوره خواجه نفس است که به اعتقاد کارشناسان، اتصال این بندر به راه آهن سراسری، بر افزایش بازدهی و کارکرد اقتصادی این بندر تجاری و اقتصادی در آینده تاثیر زیادی خواهد داشت. یک کارشناس ارشد اقتصاد بازرگانی در این زمینه می گوید: با توجه به فاصله اندک خواجه نفس تا بندر ترکمن، با ساخت راه آهنی به طول 8.5 کیلومتر، ارتباط بندر خواجه نفس با راه آهن سراسری و بین المللی برقرار می­ شود و از آنجا که بندر خواجه نفس یک بندر خصوصی است، اتصال راه آهن بندرترکمن به خواجه نفس، علاوه بر اهتمام بخش خصوصی، حمایت دولت را نیز می­ طلبد. مهدی شعبانی می افزاید: ارتقای حمل و نقل ریلی، نیازمند ارتباط بیشتر راه آهن با بندرهای چند منظوره است و این ارتباط، زمینه ساز استفاده مناسب از ظرفیت­های حمل و نقل ریلی به عنوان سامانه مناسب حمل و نقل ارزان و انبوه کالا در بندر است. وی خاطرنشان می کند: ایجاد خطوط فرعی راه آهن برای اتصال مراکز صنعتی و اقتصادی(چون شهرک های صنعتی و برخی کارخانجات) استان به شبکه ریلی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

ضرورت تسریع در احداث ایستگاه جدید گرگان

مهدی شعبانی ادامه می دهد: شهرستان گرگان با اجرای طرح ­های مختلف راه آهن در تقاطع کریدورها قرار می­گیرد و با توجه به قرار گرفتن ایستگاه فعلی گرگان در محدوده قانونی شهر و اهمیت نقش و کارکرد ایستگاه جدید گرگان در بخش های ترانزیت و مسافر، بنابراین لازم است که ساخت، تجهیز و توسعه ایستگاه تشکیلاتی راه آهن گرگان در اولویت قرار گیرد. وی می افزاید: ایستگاه جدید گرگان در توسعه ارتباطات ریلی استان نقش مهمی دارد و باید در مکانی مناسب با امکان دسترسی آسان و سریع احداث شود. شعبانی تاکید می کند: بهتر است برای ایستگاه تشکیلاتی یک راه اختصاصی و مستقل ساخته شود و همچنین طراحی فضای کالبدی ایستگاه جدید گرگان نیز باید کاملاً متناسب با یک ایستگاه بین المللی باشد.

 

 

استقرار اداره کل راه آهن؛ نیاز ضروری استان

راه آهن گلستان از نظر اداری، هنوز زیر نظر استان مازندران است و اداره کل راه آهن شمال در ساری، مدیریت راه آهن در استان های مازندران و گلستان را بر عهده دارد. با توجه به توسعه خطوط راه آهن گلستان، جداسازی تشکیلات اداری و مدیریتی راه آهن گلستان از مازندران و استقرار اداره کل راه آهن گلستان در گرگان ضروری است. به نظر می رسد یکی از دلایل روند کند و نامطلوب بازسازی خطوط ریلی گلستان نیز نبود تشکیلات مستقل اداری راه آهن در این استان است. چرا که در سال­ های گذشته تقریباً کل مسیر راه آهن در مازندران به طور اساسی بازسازی شده است و حتی در برخی مسیرهای راه آهن مازندران، ریل به طور کامل تعویض شده است اما استان گلستان در سال ­های گذشته از اجرای طرح­ های توسعه و بهسازی راه آهن چندان بهره­ ای نبرده است و همزمان با ساخت راه آهن گرگان – اینچه ­برون و با توجه به این که در آینده نزدیک، قطارهای ترانزیتی در مسیر راه آهن شمال تردد می­ کنند، پس از مدت ­ها در سال گذشته تصمیم گرفته شد راه آهن گلستان از گلوگاه تا گرگان بازسازی شود که البته این طرح نیز همچنان نیمه کاره است.

نماینده مردم گرگان و آق قلا درباره ضرورت تاسیس اداره کل راه آهن گلستان می گوید: عدم رسیدگی به شبکه ریلی استان گلستان که از قدیمی ترین خطوط ریلی کشور است، موجب فرسودگی خطوط و ایستگاه ها و تعطیلی بخش های مرتبط با صنعت حمل و نقل ریلی کشور شده است.

امامی می گوید: به دلیل عدم تمرکز مدیریت در این استان و طولانی بودن خطوط ریلی محور شمال و تعداد تونل ها و پل ها و شرایط جغرافیای منطقه و موارد دیگر وجود اداره کل راه آهن گلستان به شدت احساس می شود. عیسی امامی می افزاید: در این زمینه معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور دستورات و پیگیری های لازم را انجام داده است. به گفته وی، این موافقت اولیه و اصولی ۱۶ مرداد امسال بر اساس نامه ۱۱۴۷۴۷/۹۲/۲۱۲/د انجام شده است.

 

لینک انتشار اختصاصی در خبرگزاری مهر

نویسنده : احسان ارشاد : ٢:٠٥ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢٦ آبان ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم