گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

معضلی به نام ترافیک (1)

ترافیک در گرگان

تحلیل مسائل و مشکلات ترافیکی در سطح شهر گرگان شاید پیچیده تر و گسترده تر از آن باشد که بتوان در این مجال بدان پرداخت و این یادداشت تنها مدخلی خواهد بود جهت ورود به این بحث و مطمئناً بعدها در حد توان به نحوی جامعتر و به طور مصداقی بر این چالش که یکی از اصلی ترین چالشهای شهر ماست تمرکز خواهیم نمود.

ترافیک و مسائل مربوط به آن در دو سطح خرد و کلان قابل تحلیل و بررسی است. مشکلات ترافیکی در سطح کلان در پیوستگی مستقیم و یا غیرمستقیم با سیاستها و اقدامات دولت قرار داشته که ناکارآمدبودن سیستم حمل و نقل عمومی در سفرهای درون شهری ، عدم خروج خودروهای فرسوده از سیستم حمل ونقل شهری، فرهنگ ترافیک، عدم آینده نگری در طرحهای هادی ، جامع و تفصیلی نسبت به مسائل تاثیرگذار در ترافیک، مدیریت سوخت و . . . از آن جمله اند. مسائل ترافیکی در سطح خرد (که مورد تأکید ماست) نیز قویاً در ارتباط با عملکرد و اقدامات گوناگون نهادهای متولی توسعه و عمران شهری همچون شهرداری هاست. با اندکی تأمل، در هر دو سطح اشکالات و ضعف های انکارناپذیری را خواهیم یافت.

در سالهای اخیر، شهرداری گرگان اقدامات متعددی را در جهت روان سازی جریان ترافیک صورت داده است از جمله: اجرای طرح کارت پارک، احداث پارکینگهای طبقاتی، تعریض، بازگشایی، یک طرفه نمودن و یا اصلاح هندسی برخی معابر، ایجاد پهلوگاهها برای اتوبوس های شهری، نصب دوربینهای مدار بسته کنترل ترافیک، احداث پلهای عابر گذر مکانیزه، اجرای طرحهای محدودیت زا، پوشش کانالها و جداول پیرامون معابر جهت افزایش سطوح سواره و . . . که هریک از این اقدامات در جای خود قابل تقدیر است اما تمامی این موارد چون دارویی مسکن عمل نموده و تنها زمان وقوع و یا تشدید بحران را اندکی به تأخیر می اندازد و فی الواقع نباید انتظار داشت اجرای پروژه هایی از این قبیل اثراتی دائمی و پایدار برجای گذارد.

در فرآیند آسیب شناسی مسائل ترافیکی گرگان به مواردی بر خواهیم خورد که بدون توجه به آنان هیچگاه مشکلات موجود مرتفع نخواهند شد. اولین مورد، فقدان وجود طرحهای موضوعی و موضعی در این رابطه است. معمولاً شهرداری ها در شهرهای بزرگ و بعضاً متوسط ، جهت حل بحرانها و مشکلات عمده در زمینه های گوناگون اقدام به تهیه و اجرای اینگونه طرحها می نمایند. این امر از اتخاذ برخی تصمیمات با رویکردی مبتنی بر آزمون و خطا و یا برخی اقدامات سلیقه ای جلوگیری خواهد نمود.

نکته ی بعدی که باید مد نظر قرار گیرد این است که: تقاضا برای حمل و نقل از آنجا ناشی می شود که حمل و نقل از راه اصلاح توان ارتباط بین فعالیتهای گوناگون، جدایی فضایی را کاهش می دهد به عبارت ساده تر رابطه ی نزدیک بین کاربری زمین و حمل و نقل ، کنترل تسهیلات حمل و نقلی را به صورت یکی از نیرومندترین ابزارهای ویژه جغرافیایی در اختیار برنامه ریزان قرار می دهد. پیرو این اصل می توان گفت که با خلوت نمودن هسته ی مرکزی شهر از مراکز اداری و تجاری و یا به حاشیه راندن این مراکز و قطبی کردن سفرهای درون شهری، میزان سفرهای شهروندان به هسته ی مرکزی کاهش می یابد و یا اینکه دست کم از ادامه ی روند فعلی در بخش های مرکزی در خصوص تمرکز مجتمع های تجاری، اداری، درمانی، پزشکان و . . . ممانعت به عمل آمده و از صدور مجوز برای ساخت و سازهای بلند مرتبه نظیر برج سرمایه خودداری شود. شاید یکی از ویژگی های منحصر به فرد گرگان نسبت به سایر شهرهای هم رده، استقرار بیش از 95 درصد پزشکان شهر در امتداد خیابان ولیعصر(شالیکوبی) است و همین طور این مسئله در خصوص مجتمع های تجاری نیز صدق می نماید.

به هر حال به نظر می رسد که یکی از راهکارهای اساسی برای پیشگیری از افزون شدن معضلات ترافیکی،ممانعت از ادامه ی روندهای موجود و تلاش برای توزیع متعادل کاربری هایی است که در آینده شکل خواهند گرفت.

 

پی نوشت: در خصوص موضوع ترافیک در گرگان و بررسی علل و ارائه راهکارها در آینده بیشتر خواهم نوشت.

نویسنده : احسان ارشاد : ۱٢:۳۳ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ٥ امرداد ۱۳۸٩
Comments نظرات () لینک دائم