گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

گذری بر نماد زنده تاریخ کهن استرآباد

تپه ی تاریخی قلعه خندان در محدوده ی غربی شهر گرگان و در مجاورت بلوار الغدیر با چشم اندازی زیبا، از آن دست آثار کم نظیر تاریخی است که به شرط آزادسازی کامل حریم، تکمیل راههای دسترسی و ارتباطی و رفع برخی نواقص موجود، ایجاد حصاری ایمن و مطمئن و فراهم آوردن امکانات و زیرساختهای لازم همچون پارکینگ، پیاده روهای مناسب، فضای سبز، سرویس بهداشتی و . . . و تجهیز آن به سایر امکانات تفریحی می تواند به عنوان یک جاذبه توریستی کم نظیر در کانون توجهات گردشگران قرار گیرد.

 آن طور که در اسناد تاریخی بیان گردیده تپه ی مذکور در دوره ی باستان، قلعه ای تدافعی بوده که 12 برجک دیده بانی پیرامون آن را احاطه می کرده است و در عصر اشکانیان، آکروپل استرآباد بر روی آن قرار داشته است. وجود یک معبر مخفی زیرزمینی حدفاصل محوطه ی باستانی قلعه خندان تا شهر استرآباد و امکان ذخیره ی آذوقه و مواد غذایی در آن معبر یکی از ویژگیهای شگفت انگیز این اثر تاریخی پر راز و رمز محسوب می گردد. علاوه بر این یکی از بناهای با ارزش دوره صفویه به نام قدمگاه خواجه خضر در دامنه ضلع شرقی این قلعه قرار دارد و در گذشته نیز قبرستان بزرگی در کنار آن قرار داشته است. این یادگار کهن که با شماره ی 1701 در سال 1364 در فهرست آثار ملی ثبت گردیده است در نوشته های مورخین و سیاحان نیز همواره مورد توجه بوده که از آن جمله می توان به توصیف این جاذبه ی تاریخی در سفرنامه ی مشهور رابینو اشاره کرد. 

متأسفانه کم توجهی نهادهای مسئول در طی دهه های گذشته و عدم وجود طرح و برنامه ای مصوب برای احیاء قلعه خندان، زمینه ساز اتفاقات ناگواری در محدوده ی این اثر ثبت شده ی تاریخی گردید که تجاوز برخی حاشیه نشینان به حریم آن و همچنین تبدیل این مکان به پناهگاهی امن برای بزهکاران و تجمع معتادان در این تپه تاریخی مواردی است که نهایتاً متروکه شدن و تخریب تدریجی این اثر را در پی داشته است.(رجوع شود به گزارش و تصاویر خبرگزاری مهر در شهریور ماه سال جاری)

اینک پس از گذشت سالها، شهرداری گرگان قصد احیاء این تپه تاریخی و تبدیل آن به پارک موزه را دارد که ظاهراً مطالعات اولیه آن نیز صورت پذیرفته است. بر اساس اعلام معاونت عمرانی شهرداری، مساحت کل این پارک موزه حدود 3.5 هکتار تعیین گردیده و فضاهایی چون مکان بازی، فضای سبز، آلاچیق، چایخانه سنتی، تلسکوپ، یادمان مشاهیر گرگان، غرفه های نمایشگاهی(صنایع دستی) و سکوهایی جهت بازدید از اشیاء و دیوارهای تاریخی موجود قلعه در آن جهت استفاده شهروندان و گردشگران مهیا خواهد گردید.

بی گمان اجرای طرحهایی همچون احداث پارک موزه در تپه تاریخی قلعه خندان و اقداماتی نظیر آن در سایر نقاط مستعد شهر، اقدامی شایسته تقدیر و مثبت تلقی می گردد که ضمن کمک به حفظ هویت و اصالت تاریخی شهر و جبران بخشی از کمبودها و نارساییهای موجود در بخش گردشگری، سبب خواهد شد تا اندکی از آسیبها و فشار وارده بر سایر تفرجگاههای شهر گرگان کاسته شود. در این بین آنچه که در خور توجه و حائز اهمیت می باشد آن است که شهرداری گرگان بدون آنکه سایر دستگاهای اجرایی ذیربط، مشارکت و مساعدت قابل توجهی را به عمل آورند همچون سایر موارد مشابه، باز هم به تنهایی بار سنگین پروژه هایی از این قبیل را (خصوصاً در فرآیند آزادسازی حریم)با اتکای به منابع درآمدی محدود خود که غالباً از طریق عوارض پرداخت شده توسط شهروندان گرگانی و  . . . تأمین می گردد به دوش خواهد کشید. به هر حال امید است که پروژه ی پارک موزه قلعه خندان، همچون برخی طرحهای دیگر پس از مدتی به حال خود رها نگردد و پس از طی مرحله ی مطالعات تکمیلی و  انجام عملیات اجرایی، افتتاح این پروژه ی اثرگذار هرچه سریعتر صورت پذیرد.


نویسنده : احسان ارشاد : ٩:٢۳ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ٢۳ آذر ۱۳۸٩
Comments نظرات () لینک دائم