گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

احداث نمادها و المانهای شهری و ضرورت توجه به چند نکته

بنابر شنیده ها، عملیات احداث المان میدان بسیج پس از مدتی وقفه از سرگرفته خواهد شد. پس از انتشار این خبر بر آن شدم که بیان نکاتی در این خصوص بپردازم هر چند که زمان بکارگیری این نکات برای المان در حال ساخت میدان بسیج و یا نماد جدید الاحداث میدان شهرداری سپری شده است اما در هر حال تجربه حاصله و نقد وضع موجود می تواند اندوخته ای برای آینده تلقی گردد.

طرح المان میدان بسیج در اواخر دوره نخست فعالیت شورای شهر گرگان مطرح گردید و سپس در قالب مجموعه پروژه های گرگان + 14 در دوره دوم شورا در دستور کار قرار گرفت و سرانجام پس از کش و قوسهای فراوان و انجام برخی اصلاحات در طرح اولیه ی این پروژه ی میلیاردی، در دوره  سوم شورای شهر گرگان ، احداث این سازه ی 57 متری در میدان 5 هکتاری بسیج آغاز گردید.

. . . و اما نکاتی که شایسته است از جانب مدیران شهری ما بدانها دقت وافری مبذول گردد:

بدیهی است که المانهای شهری نه تنها به غنای بصری شهر و فضای زیست اجتماعی ما کمک می‌کنند، بلکه به عنوان نمادها و نشانه‌هایی از فرهنگ و هویت جمعی ما قابل استناد هستند و از همین بابت است که باید رویکردی تازه‌تر و جدی‌تر به آنها داشت.
این نمادها از جمله بناهای مهم در طراحی شهری محسوب می شوند، به نحوی که گاه حتی از خود شهر پراهمیت تر جلوه می نمایند؛ چرا که بیانگر هویت، شخصیت و عصاره شهر در یک ساختار نمایان هستند.

در طراحی المانها می توان بافت و کالبد قدیم و جدید را به هم دوخت و دوز کرد و انسجام و یکپارچگی شهر را به نمایش گذارد. در این رابطه، بررسی و مطالعه  المانها نشان می‌دهد که بنیان این نوع بناها برپایه مفاهیم، سنت ها، فرهنگ، هویت و تاریخ شهر استوار شده‌است. این بنیان ها به واسطه ی دارا بودن ساختاری استوار بر بینش ها و مفاهیم عمیق، باشکوه و ارزشمند گشته و گذر سالیان چیزی از ارزش آنها نمی کاهد که مثال عینی آن در کشورمان، میدان آزادی است.

از مفاد فوق چنین استنباط می گردد که به لحاظ زیبایی شناسی بصری و انتقال مفاهیم و جاذبه های شهری نمی توان به سادگی از این مبحث گذر کرد و صرف سرهم بندی کردن تعدادی پاره سنگ و آجر (که البته اگر به جا و طبق الگو مورد استفاده قرار گیرند، حرفهای بسیاری برای گفتن دارند)، نمی توان مدعی حفظ و نمایش ارزشها و باورهای شهری شد.

در جمع بندی نهایی می توان گفت: المانها و نمادهای شهری از آن دسته آثاری هستند که کارکرد در آنها یکی از مهمترین فاکتورهاست. کارکرد فیزیکی و نیز کارکرد معنایی و مفهومی. آنچه که بیش از همه در احداث المانها و خصوصاً المانهای  مبادی ورودی شهرها، مورد تأکید قرار می گیرد نقش این عناصر در ارائه ی شناسنامه ی تاریخی و فرهنگی شهرهایی همچون گرگان است. امید است که در پروژه های بعدی  این کارکرد مهم  مغفول واقع نگردد.

المان میدان بسیج

المان میدان بسیج - اسفند 88

نویسنده : احسان ارشاد : ۱:٢٢ ‎ق.ظ ; یکشنبه ۱٧ امرداد ۱۳۸٩
Comments نظرات () لینک دائم