گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

حل مشکل راهبندان با اصلاح مدیریت ترافیک

مشکلات ترافیکی و راهبندان یکی از مهم ­ترین چالش­ های موجود در حوزه توسعه شهری گرگان است؛ تا آنجا که اغلب شهروندان در پاسخ­هایشان در نظرسنجی­ های مربوط به مسائل شهری، راهبندان و کُندی جریان ترافیک در بخش ­های مرکزی شهر گرگان را جزو مشکلات اصلی این شهر می ­دانند. به ­همین دلیل در سال های گذشته اقدامات متعددی از سوی مدیریت شهری برای حل مشکلات ترافیکی انجام شده است.

توسعه و گشایش معابر، تعریض و اصلاح هندسی برخی از خیابان ­ها، توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی، ساخت پارکینگ ­های طبقاتی، نصب پارکومتر در حاشیه برخی از خیابان ­ها، ایجاد پوشش بر روی کانال ­های دو طرف معابر با هدف افزایش سطوح سواره، ایجاد ده ­ها پهلوگاه برای توقف اتوبوس­های شهری، ساخت تقاطع­ های غیرهمسطح و نصب دوربین ­های مدار بسته کنترل ترافیک، بخشی از برنامه­ های ترافیکی شهر گرگان هستند که تاکنون اجرا شده است، اما مشکل راهبندان در برخی از معابر شهر همچنان وجود دارد و بی تردید دلیل اصلی مطرح شدن موضوع ساخت منوریل و یا اتوبوس ریلی در گرگان نیز تداوم وجود مشکلات ترافیکی در شهر است. طرح منوریل گرگان اینک موافقان و مخالفان زیادی دارد و در میان کارشناسان، بحث های گوناگونی درباره امکان و یا عدم امکان اجرای این طرح ایجاد شده است. از این ­رو توجه به برخی مباحث نظری و تجریبات گذشته می­ تواند راهگشا و راهنمای همگان برای انتخاب بهترین گزینه ­ها باشد.

حمل ­و ­نقل و ترافیک از 3 بخش اصلی تشکیل شده است: وسایل نقلیه، شبکه ­های ارتباطی و مدیریت ترافیک. این عوامل، حلقه ­های اصلی زنجیره حمل ­و نقل و ترافیک هستند.

تولید خودرو یک صنعت پردرآمد به ­حساب می ­آید؛ این صنعت همواره به­ دنبال پاسخگویی به تقاضای موجود است، بنابراین نمی­ توان برای آن محدودیت خاصی ایجاد کرد، از سویی دیگر سرعت تولید خودرو نه ­تنها در ایران که در همه کشورهای جهان از سرعت ساخت و توسعه معابر و شبکه­ های ارتباطی بیشتر و برقراری توازن بین این 2 عنصر ترافیکی تقریبا غیرممکن است؛ در این میان تنها حلقه طلایی «مدیریت ترافیک» است که شاه کلید حل بحران­ های ترافیکی محسوب می شود. گسترش بنیان­ های سخت­ افزاری ترافیک اگرچه ضروری است اما این روش راهکار مناسب برای رفع مشکلات ترافیکی به­ طور پایدار و دائمی به ­حساب نمی ­آید.  

مدیریت ترافیک در کنار نگاه موضوعی و موضعی، تمامی اجزا و عناصر شهر و نقش هریک در ایجاد بحران های ترافیکی را به ­طور پیوسته و یکپارچه تحلیل می ­کند و از بین بردن راهبندان را نه تنها از طریق اقدامات موضعی و منطقه ­ای بلکه براساس مجموعه ای از اقدامات برنامه ­ریزی شده دنبال می­ کند. در مدیریت ترافیکی جدید، توسعه زیرساخت ­های حمل­ و نقل عمومی موجود، توسعه پارکینگ­ های عمودی و سپس اجرای طرح های محدودیت ­زا برای حرکت و توقف و پارک خودروها در حاشیه خیابان­ ها و یک ­طرفه شدن برخی محورها نسبت به توسعه و ساخت معابر جدید در اولویت قرار می گیرد. همچنین مدیریت ترافیک در سیاست گذاری درازمدت نیز توزیع منطقی کاربری های جاذب سفرهای درون ­شهری را هدف قرار می ­دهد و از تمرکز مراکز اداری، تجاری و درمانی در محدوده ­ها و محورهای خاص– مانند آنچه در خیابان ولی­ عصر(عج) گرگان شکل گرفته است- جلوگیری می ­کند. مدیریت ترافیکی مدرن، ایجاد، ساخت و توزیع پارک سوار و پایانه­ های درون ­شهری را مورد توجه قرار می ­دهد و برای حل مشکلات ترافیکی برمبنای آن دسته از نیازهای روزانه شهروندان که موجب شکل­ گیری سفرهای درون­ شهری طولانی می­ شود، راهکار ارائه می­ کند؛ مثال آشکار این مورد در گرگان نبود بازارچه­ ها و یا میدان ­های بزرگ میوه و تره ­بار و دیگر موارد مشابه در بخش های مختلف شهر است.

پیشنهاد ساخت منوریل اگر براساس درک کامل از نقش، موقعیت منطقه­ ای و جایگاه شهر گرگان باشد، بسیار قابل تقدیر است؛ اما وجود برخی حقایق علمی و تجربه ­های اجرایی در عرصه مدیریت شهری نشان می ­دهد که این طرح پیش از اجرا نیازمند بررسی و تامل بیشتر است؛ چراکه حتی ممکن است نتایج بدست آمده از مطالعات کارشناسی و فنی مربوط به طرح نیز امکان و ضرورت اجرای آن­را تایید کند اما مشکلات و واقعیت های موجود در مسیر اجرای طرح­ های بزرگ عمرانی در ایران چون نبود مدیریت یکپارچه شهری، هزینه سنگین مالی و شرایط اقتصادی غیرقابل پیش ­بینی کشور در کنار محدودیت ­های مالی شهرداری گرگان، زمان­بر بودن و دشواری مدیریت زمان و چالش ­های مربوط به مهندسی اجتماعی در اجرای طرح­های بزرگ، مدیریت طرح را سخت می ­کند؛ چنان­که از آغاز اجرای طرح منوریل شهر قم که با حمایت همه­ جانبه دولت در حال انجام است، سال­ها می گذرد اما طرح مذکور هنوز به نقطه رضایت ­بخش نرسیده است. بنابراین مرحله هزینه – فایده و درجه ­بندی طرح­ها از نظر اهمیت برمبنای ضرورت و نیازهای موجود، باید با دقت و حساسیت بیشتری انجام شود. تجربه نشان می­ دهد شکست طرح­ های بزرگ، اثرات روانی و ذهنی سنگینی در میان شهروندان درباره عملکردهای مدیریت شهری برجا خواهد گذاشت.

نویسنده : احسان ارشاد : ٩:۱٠ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٢ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم