گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

برون سپاری؛ راهی برای کاهش تصدی گری و ارتقای بهره وری

 

مدیریت شهری کارآمد با برون سپاری خدمات*

 

برون­ سپاری خدمات شهرداری، یک روش و ابزار اجرایی و یک راهبرد مهم در مدیریت شهری دانش ­محور به حساب می­ آید؛ با توجه به توسعه تشکیلات اداری شهرداری­ها و رشد شتابان شهرها و افزایش تقاضا برای دریافت خدمات در بخش­های مختلفی چون شهرسازی، عمران و خدمات شهری، به کارگیری راهبرد برون ­سپاری خدمات و خصوصی­ سازی بخشی از فعالیت­های شهرداری­ها، اجتناب­ناپذیر است. لازمه دسترسی به افق های مورد نظر در برنامه­های درازمدت توجه ویژه به موضوع برون ­سپاری است.

برون ­سپاری در شهرداری­های کلانشهرها، مراکز استان­ها و شهرهای متوسط و میانی اهمیت ویژهای دارد و به همین دلیل باید برنامه ­ریزی و انجام اقدامات عملی برای واگذاری خدمات شهرداری­ها در شهرهای بزرگ و متوسط در اولویت قرار گیرد. این موضوع یکی از دغدغه­ های مهم شهرداری و مجموعه مدیریت شهری در شهر گرگان است. برون­ سپاری خدمات شهرداری در سند چشم انداز شهر گرگان نیز مورد توجه قرار گرفته است. در برنامه 15 ساله چشم انداز شهر گرگان که «گرگان 1404» نامیده شده است و در قالب سه برنامه متوالی 5 ساله اجرا می­شود یکی از اهداف و ارکان اصلی، موضوع برون سپاری خدمات شهرداری است؛ اولین همایش ملی برون­سپاری نیز با حضور مدیران ارشد شهرداری­های کشور و با هدف آغاز یک فعالیت علمی برای مستندسازی و تدوین یک الگوی مناسب علمی، تجربی و کاربردی در گرگان برگزار می­شود که بهره­ گیری از تجربیات سایر شهرداری­ها با هدف انجام یک حرکت علمی و منسجم برای خصوصی سازی، می­تواند نقطه آغازی برای به کارگیری راهبرد برون ­سپاری باشد.

صرفه ­جویی و کاهش هزینه ­ها، افزایش اثربخشی فعالیت­ها، استفاده از نیروهای متخصص برون سازمانی، ارتقای کیفیت ارائه خدمات، افزایش رضایت مراجعان و شهروندان، بهبود عملکرد، افزایش گستره دسترسی به توانمندی­های نیروی انسانی خبره و متخصص و استفاده از مهارت­ها و فناوری­های موجود در خارج از شهرداری و انعطاف­پذیری بیشتر در برخورد با مشکلات و نیازهای مختلف، از نتایج و مزایای استفاده از راهبرد برون ­سپاری در مدیریت شهری است که با واگذاری برخی فعالیت­های متناوب و تکراری داخلی به پیمانکاران بخش خصوصی، محقق می ­شود.

برون ­سپاری علاوه بر آزادسازی منابع برای تمرکز بر قابلیت­ها و وظایف اصلی شهرداری و تمرکز بیشتر حوزه­ های ستادی بر سیاستگزاری و برنامه ­ریزی های کلان و آینده­ نگر و کمک به کوچک ­سازی ساختار اداری، تحقق برخی اهداف مربوط به تحول اداری را تسهیل می ­کند؛ ایجاد یک ساختار نوین سازمانی و اداری چابک (و یا همان چابک سازی اداری) از دیگر مزایای برون­ سپاری است. فراهم کردن ابزارهای ارتباطی مناسب، نیروی متخصص به تعداد کافی، ایجاد امنیت برای سرمایه ­گذاری و تدوین و تصویب ضوابط قانونی مناسب از پیش ­شرط­ های مهم برون سپاری است. در این میان یکی از مهم ترین موضوعات درباره واگذاری فعالیت­ ها از سوی شهرداری­ها به بخش خصوصی، تعریف یک ساز و کار نظارتی به همراه پشتوانه محکم قانونی برای دستیابی به اهداف برون سپاری است؛ بی شک بدون تعریف و ایجاد یک فرآیند نظارتی کامل، ارتقای بهره­ وری، بهبود کیفیت و ارائه بهینه خدمات امکان ­پذیر نیست.

 

* این یادداشت در ویژه نامه همایش ملی برون سپاری در شهرداریها به چاپ رسید. 

نویسنده : احسان ارشاد : ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩۱
Comments نظرات () لینک دائم

لزوم تقویت زیرساخت های توسعه گرگان با نگاه منطقه ای و ملی

در سند چشم انداز گرگان 1404 که از سوی مجموعه مدیریت شهری گرگان طراحی شده است، آینده شهر گرگان، هوشمند و جهانی ترسیم و پیش بینی شده است؛ شهری سرسبز،  زیبا و سرزنده با فضاهای عمومی متنوع و گسترده، شهری امن و مقاوم در برابر انواع آسیب ها و مقاوم در برابر خطرات و سوانح، شهری پایدار و منسجم با ساختاری مناسب برای سکونت فعالیت و فراغت، شهری روان با رفاه عمومی و زیرساخت های مناسب همراه با تعدیل نابرابری ها و تأمین عادلانه تمام حقوق شهروندی، شهری با عملکردهای ملی و جهانی و اقتصادی مدرن و مرکزیت امور فرهنگی، پژوهشی و سیاسی در سطح کشور و یا حداقل در سطح شمال کشور.

تحقق افق های پیش بینی شده در سند چشم انداز گرگان، دورخیزی مدبرانه و اندیشمندانه را می طلبد. در طی دو دهه گذشته و خصوصاً از اواسط سالهای میانی دهه 70 تا به امروز، شهر گرگان از نظر توسعه شهری دوران بسیار دشواری را پشت سر نهاده است؛ نرخ رشد بیشتر از پیش بینی جمعیت، کاهش محسوس سرانه های عمومی شهر، شهرسازی نادرست و ساخت و سازهای غیراصولی، ترافیک در هم تنیده، بروز و گسترش حاشیه نشینی، فقر منابع مالی در اجرای طرحهای شهری و نبود درآمدهای پایدار و اتخاذ روش های مبتنی بر آزمون و خطا برای حل مشکلات مختلف شهری و... که تمامی این معضلات موانعی جدی در مسیر تحقق گرگان 1404 به حساب می آیند. به نظر می رسد در طول سالیان اخیر نگاه نقادان تنها به شهرداری و مجموعه مدیریت شهری دوخته شده است در حالی که تحقق آنچه که در اسناد و برنامه های مختلف مدنظر می باشد مقوله ای است که اصلاح برخی نگاه های حاضر را می طلبد.

 

برآورده ساختن نیازهای شهر گرگان در گرو نگاه فرامنطقه ای

 

هر چند مدیریت شهری گرگان در دهه ی گذشته گاهی وعده گرا و گاهی عملگرا بوده و افت و خیزها فراوانی داشته است اما باید در نظر داشت که شهر گرگان مرکز استان گلستان و مرکز شهرستان گرگان است که بر اساس اسناد توسعه ملی و منطقه ای و برنامه های آمایش می بایست به نقش و عملکردی فرامنطقه ای دست یابد، اصلی که به ظرافت هرچه تمام در سند 1404 شهر گرگان نیز با توجه به الزامات اسناد مصوب و قابل استناد مرتبط با شهر گرگان (آمایش سرزمین، چشم انداز 20 ساله کشور، سیاست های کلی برنامه پنج ساله، مجموعه شهری و توسعه استان گلستان) گنجانده شده است؛ این بدان معناست که برآورده ساختن نیازهای مختلف مرکز استان، نگاه و عزمی منطقه ای و ملی را می طلبد؛ پس نه تنها شهرداری و شورای شهر گرگان بلکه سایر نهادها نیز باید در این مسیر به حرکت درآیند تا افق پیش بینی شده برای یکی از مهمترین قطب های شهری و جمعیتی شمال کشور و الگوی توسعه شهری در استان گلستان محقق شود.

اجرای پروژه های بزرگ عمرانی، خدماتی و زیربنایی، نخست اتکای شهرداری بر منابع درآمدی پایدار، اهتمام در جذب سرمایه گذار و سپس ورود و مشارکت هرچه بیشتر سازمان های ذی مدخل را می طلبد؛ کما آنکه در تمامی شهرهای بزرگ و شهرهای همردیف گرگان علاوه بر مشارکت مردم و شهروندان، مشارکت دیگر نهادها نیز در اجرای طرح ها و پروژه های بزرگ حائز اهمیت است؛ در این راستا در یکی دو سال گذشته نشانه هایی از تغییر و اصلاح برخی رویکردها مشاهده شده است و این موضوع، فصل جدیدی از توسعه شهری گرگان را به روی شهروندان خواهد گشود.

از سوی دیگر سالهای آغازین دهه ی 90 را باید نقطه عطفی در توسعه شهری گرگان دانست که می تواند با حرکت به سوی مدیریت دانش محور و با گرایش عمومی به برنامه ریزی همراه باشد. از این رو توسعه شهری گرگان در دهه ی حاضر با بیم و امیدهایی همراه خواهد بود که در این باره موارد متعددی مطرح است: در وهله ی اول آنچه باید در گرگان اتفاق بیافتد توسعه پایدار شهری است؛ به این معنا که تمامی فعالیت‌هایی که در سطح شهر رخ می‌دهد از رویکرد سلیقه‌ای خارج شود و تحت یک الگوی واحد و علمی قرار گیرد؛ الگویی برآمده از مدل توسعه پایدار. 

برای تحقق مدیریت پایدار شهری باید مدلی در نظر گرفته شود تا براساس آن شهر بتواند افقی روشن داشته باشد و مدیریت شهری باید به سمتی حرکت کند که همه فعالیت‌هایش برآمده از خرد باشد؛ بخشی از این دغدغه با ملاک عمل قرار گرفتن سند گرگان 1404 همچون "نقشه راه" برطرف می شود حال سئوال اصلی اینجاست که شهرداری گرگان و ساختار فعلی اش تا چه اندازه از عهده این مهم بر خواهند آمد؟ گرایش عمومی به برنامه ریزی چگونه و با چه ساز و کاری تحقق خواهد یافت و از آن مهمتر حرکت به سوی تغییر نگرش تدریجی در شیوه ی مدیریت، تفکرات سازنده و خارج از سلیقه های شخصی و پایبندی بیش از پیش به برنامه ها و دوری گزیدن از روش آزمون و خطا چگونه حاصل خواهد شد؟ در اهداف برنامه درازمدت گرگان، توسعه منابع انسانی و جذب و بکارگیری متخصصین توانمند به طور خاص مورد اشاره قرار گرفته است؛ بدیهی است که شهرداری گرگان برای تحقق آنچه که مطرح شد نیازمند بدنه ی کارشناسی توانمند است و نیز یک بدنه مدیریتی منسجم که بتوان آنرا تابع محض نظرات کارشناسی دانست.

نویسنده : احسان ارشاد : ۱۱:٢٩ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳٩۱
Comments نظرات () لینک دائم