گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

راهبردهای بخش صنعت در گرگان نیازمند بازنگری است

بدون شک توسعه و تحولات صنعتی، درآمدزایی و امکانات رفاهی فراوانی را فراهم می آورد و بسیاری بر این باورند که تحقق رشد اقتصادی از طریق صنعت و صنعتی شدن میسر است. از طرفی توسعه عجولانه و بدون ارزیابی دقیق توان اکولوژیکی و عدم رعایت الزامات زیست محیطی اثرات مخربی بر محیط زیست و رفاه انسانهای وابسته به آن خواهد داشت و دست یابی به توسعه پایدار را غیرممکن می سازد؛ که اینک مصادیق آن در برخی شهرهای شمالی کشور رخ نموده است.

نکته ی قابل توجه در این میان، اتخاذ برخی تصمیمات مبتنی بر رویکردهای افراط یا تفریط گونه است؛ به طوری که گاهاً صنایع سنگین و آلاینده در مناطقی جانمایی می شوند که آن مناطق به لحاظ محیطی ظرفیت خودپالایی اندکی داشته و بسیار آسیب پذیر و شکننده هستند و از دیگر سوی منطقه ای چون گرگان با وجود دارا بودن مزیت های نسبی متعدد - و البته نیازمند ملاحضات زیست محیطی - حتی از استقرار واحدهای صنعتی و تولیدی همساز با محیط به نحوی که تغییرات شگرفی در اقتصاد منطقه بروز یابد، تا حد زیادی بی بهره است و یا آنکه در رابطه با ایجاد صنایع و حتی صنایع سازگار با محیط زیست با اعمال برخی محدودیت ها - که پیش از این در یادداشتی تحت عنوان لزوم بازنگری در قانون معافیت مالیاتی صنایع استان مورد بحث و بررسی قرار گرفت - مواجه گردیده است؛ در حالی که شهرستان گرگان با اصلاح قوانین و محدودیت های یاد شده و با توجه به در اختیار داشتن دو شهرک صنعتی می تواند به یکی از قطب های صنایع سبک و متوسط همچون صنایع غذایی، تبدیلی و تکمیلی در استان مبدل گردد تا ضمن حل معضل بیکاری در این شهرستان، رشد اقتصادی در شهرها و روستاهای حوزه نفوذ مرکز استان حاصل شود. این مهم با بنیان های نظری مرتبط نیز منطبق است و یکی از مهمترین تجربه های کشورهای جهان سوم نیز که در جهت گسترش صنایع و روند صنعتی شدن مدنظر قرار گرفته، گسترش صنایع کوچک خارج از محدوده های شهری است. در این زمینه کشورهای آسیای جنوب شرقی و آسیای میانه همچون کره جنوبی، چین و هندوستان بسیار پیشرفت نموده اند. اجرای اینگونه پروژه های کوچک صنعتی برگرفته از ایده اقتصاددان آلمانی ای. اف. شوماخر در ادبیات اقتصادی بود که در یک جمله کوتاه توسط وی بیان می گردد: ‹‹ کوچک زیباست ››

توجه و تأمل در آمارهای رسمی، ضرورت توجه بیش از پیش به بخش صنعت در گرگان را توجیه پذیرتر می نماید؛ چرا که شهرستان گرگان 22 درصد جمعیت بیکار استان را در بر گرفته است و تنها حدود یک چهارم از جمعیت مرکز استان در بخش صنعت اشتغال داشته و عمده شاغلین در بخش خدمات فعالیت دارند و متأسفانه سهم گرگان در قیاس با دیگر نقاط استان از پروژه های جریان ساز صنعتی اندک است.

در طی سالهای گذشته چندین پروژه ی بزرگ صنعتی در سطح استان کلنگ زنی و یا به مرحله به بهره برداری رسیده است که از میان آنان کارخانه ی سیمان پیوند گالیکش، نورد فولاد مینودشت، نیروگاه 1400 مگاواتی علی آباد، پیگیری احداث ذوب آهن، پالایشگاه سوخت بیودیزل و لاستیک سازی در گنبد و . . . را می توان نام برد و فارغ از آنکه اصول و موازین زیست محیطی تا چه میزان درباره ی احداث صنایع و کارخانجات فوق ملاک عمل بوده است؛ با نگاه صرفاً اقتصادی می توان ایجاد این مجتمع های صنعتی را رویدادی مثبت در ارتقاء وضعیت صنعت و اشتغال استان قلمداد نمود اما آنچه که حائز اهمیت است پیشبرد بخش صنعت در مرکز استان به موازات دیگر نقاط استان می باشد که براین اساس با توجه به موارد مذکور اعم از شواهد آماری، مبانی نظری و الزامات منطقه ای، تغییر و تجدیدنظر در راهبردهای اجرایی فعلی در بخش صنعت، از میان برداشتن محدودیتهای قانونی و حمایت از سرمایه گذاران در گرگان با درک همبستگی بین حفاظت و توسعه امری حیاتی و ضروری است.

نمایش شماتیک توزیع و تراکم جمعیت در استان. هر نقطه معدل 400 نفر می باشد. شهرستان گرگان با دارا بودن ربع جمعیت استان سهم اندکی از پروژه های صنعتی دارد.


نوشته ی آرشیوی مرتبط / لزوم بازنگری در قانون معافیت مالیاتی واحدهای صنعتی و گردشگری استان

http://gorganemruz.persianblog.ir/post/47/


لینک انتشار اختصاصی این یادداشت در سایت خبری - تحلیلی شمال فردا

نویسنده : احسان ارشاد : ۱٠:۳٤ ‎ق.ظ ; شنبه ۱٧ اردیبهشت ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

تغییر در طرحهای مصوب راه آهن استان و نادیده انگاشتن اصول بنیادین

گسترش شبکه حمل و نقل یکی از کلیدهای اصلی برای نیل به توسعه ی اقتصادی و اجتماعی در هر کشور، به خصوص کشورهای در حال توسعه محسوب می شود و در این میان راه آهن با توجه به داشتن مزیت های نسبی از جمله ایمنی بالا و مصرف انرژی کمتر، جایگاه ویژه ای در بین سامانه های حمل و نقل دارد و با توجه به وسعت و موقعیت کشور و پراکندگی مراکز جمعیتی و فواصل زیاد بین قطب های تولید و مصرف، توسعه شبکه راه آهن به عنوان ضرورتی حیاتی مطرح است. بر همین اساس طی سالهای گذشته در راستای تکمیل کریدورهای شبکه ریلی کشور طرحهای متعددی توسط دولت محترم پیگیری و مورد تصویب قرار گرفت که اتصال راه آهن گرگان به مشهد، گرگان به اینچه برون – و آسیای میانه- و گرگان به شاهرود از جمله آنان بود و نکته ی قابل توجه در تمامی موارد مذکور مرکز ثقل قرار گرفتن گرگان پس از اجرای خطوط ریلی فوق بود که با توجه به نقش، جایگاه و عملکرد گرگان از حیث اداری، سیاسی، توریستی و . . .  در منطقه و سابقه ی دسترسی ۵٠ ساله ی گرگان به شبکه سراسری راه آهن، این اقدامات کاملاً علمی و منطقی به نظر می رسیدند.

نقشه ی فوق، طرح مصوب خطوط ریلی در دست مطالعه استان را نمایش می دهد که دفعتاً تغییرات متعددی در آن اعمال گردید. در این نقشه خطوط زرد رنگ معرف راه آهنهای در دست مطالعه مرحله مقدماتی، خطوط سبز رنگ معرف راه آهنهای در دست مطالعه مرحله اول، خطوط مشکی معرف راه آهن یک خطه موجود و و خطوط نقطه چین قرمز معرف راه آهن در دست احداث و دارای مجوز می باشد.

 

در سال گذشته تصمیم برآن شد که اتصال مستقیم راه آهن گرگان به شاهرود منتفی شود و به جای آن ارتباط ریلی گنبد در شرق استان با شهرستان شاهرود در استان سمنان برقرار گردد که پس از قطعی شدن این مورد، به یکباره در روزهای اخیر شنیده شد که با هدف اتصال خط آهن آسیای میانه و ارتباط مستقیم با مسیر شاهرود – بافق – و با توجه به اینکه گنبد به شاهرود متصل خواهد شد-  بنابراین به جای برقراری ارتباط ریلی گرگان – اینچه برون، عملیات احداث راه آهن گنبد – اینچه برون اجرایی خواهد شد!!! این تصمیم موقعیت چهارراهی ریلی(مرکزیت ثقل ریلی) مرکز استان را به موقعیت دورراهی تنزل خواهد داد.

مشخص نیست که تصمیمات فوق براساس چه توجیهی و کدام پشتوانه مطالعاتی و چه اصولی صورت پذیرفته است و مسئولان امر بر چه مبنایی تغییر مسیرهای مصوب پیشین را در دستور کار خود قرار داده اند؛ در حالی که مشخصه های فنی، اقتصادی، فضایی و . . . حکایت از غیرکارشناسانه بودن این اقدام دارند که در ذیل به مواردی که تصدیق کننده این مدعاست اشاره می شود:

اولاً یکی از مهمترین مراحل طراحی پروژه های مختلف زیربنایی در زمینه شریانهای حمل و نقل زمینی مانند راه آهن که در فاز اول به آن پرداخته می شود یافتن مسیر اولیه آن است. محور و مسیری بهینه خواهد بود که مراکز اصلی جمعیت و تولید سفر به آن دسترسی مستقیم و بلافصل داشته و حتی الامکان با توجه به پراکنش فضایی جمعیت بتواند بالاترین میزان بهره وری و بازدهی را سبب شود و از همه مهمتر صرفه اقتصادی از نظر طول مسیر احداثی مدنظر باشد و اینکه ضمن بهبود ترابری(مسافر و کالا) ساخت مسیر هزینه ی زیادی در بر نداشته باشد. با توجه به این مورد، مسافت اندک گرگان تا اینچه برون و گرگان تا شاهرود در مقایسه با گنبد تا شاهرود و گنبد تا اینچه برون باید مورد توجه ویژه قرار می گرفت –که در طرح اولیه لحاظ شده بود- و اکنون کوتاه بودن بعد مسافت از مرکز استان تا شهرهای مذکور مدنظر قرار نگرفته و در کمال شگفتی مسیر طولانی تر گنبد تا شاهرود ارجح دانسته شده است!!! در حالی که تعیین مسیرهای اولیه و یافتن بهترین گزینه در بین آنها عاملی تعیین کننده در هزینه های احداث و بهره برداری از یک پروژه خواهد بود. عوامل بسیاری در طرح مسیر در نظر گرفته می شوند که از فاز صفر مطالعاتی با نیاز سنجی طرح مسیر آغاز می شوند و بعد از آن با تعریف دقیق خواسته های برنامه ریزان کلان کشور از مسیر جدیدالاحداث و اولویت بندی این خواسته ها، طرح مسیر وارد مرحله بعد می شود. در این مرحله الگوی عمومی اتصال نقاط و دسترسی ها و یا به عبارتی کریدور اصلی مسیر معین می شود که شاید یکی از مهترین مراحل طرح مسیر از همین مرحله آغاز می شود. در صورت هرگونه اشتباه در این مرحله، شاید هزینه هایی به پروژه تحمیل گردد که بعد از آن هرچه فرآیند مسیریابی دقیق هم باشد این هزینه ها قابل جبران نیست.

ثانیاً موقعیت ویژه گذرگاهی(چهارراهی جاده ای) و قرارگیری در مسیر کریدور جاده ای و ترانزیتی شمال شرق به شمال غرب و بُعد مسافت کوتاه و مجاورت آن با مهمترین پایانه های فرودگاهی و دریایی استان، گرگان را به لحاظ موقعیت در جایگاه یک گره ارتباطی قرار داده است. طراحان و برنامه ریزان به هنگام طراحی خطوط و شبکه های ارتباطی از جمله راه آهن، همواره مرکز ثقل ریلی را بر گره ارتباطی که دارای انشعاب های متعدد می باشد، منطبق می سازند تا یک سکونتگاه برتر منطقه ای یا مادر شهر ناحیه ای همچون گرگان این نقش را ایفا نماید و حداکثر بهره وری حاصل شود و هیچگاه برپایه استدلالات ضعیف و توجیهات غیرعلمی این مهم به سکونتگاههای دسته چندم منطقه محول نمی شود.   

ثالثاً ارتباط تمامی کریدورها و شبکه های بین المللی ریلی کشور با آن سوی مرزها به طور مستقیم و با مرکزیت ثقل ریلی و محوریت مراکز استانها(با توجه به کارکرد سیاسی-اداری آنان) برقرار می شود؛ چه آن دسته از خطوط ریلی کشور که به بهره برداری رسیده و چه محورهایی که در حال مطالعه و طراحی می باشند؛ همچون کرمانشاه به عراق به محوریت شهر کرمانشاه، زاهدان به پاکستان به محوریت شهر زاهدان، اردبیل به ارمنستان به محوریت شهر اردبیل، تبریز به ترکیه با محوریت شهر تبریز، گیلان به آذربایجان با محوریت شهر رشت، خوزستان به بصره با محوریت اهواز و . . ..

چنانچه تصمیم شتاب زده فوق در استان عملی شود گرگان اولین و تنها مرکز استانی خواهد بود که با وجود دارا بودن موقعیت ارتباطی برتر در سطح استان، در مجموعه شبکه شریانی ریلی کشور در حاشیه قرار خواهد گرفت.   

لینک انتشار اختصاصی این یادداشت در سایت خبری - تحلیلی شمال فردا

نویسنده : احسان ارشاد : ٦:٤٩ ‎ب.ظ ; شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم

انجمن وبلاگ نویسان گرگان در نمایشگاه رسانه های دیجیتال استان

از کلیه وبلاگ نویسان و علاقه مندان به گرگان عزیز، جهت شرکت در نمایشگاه رسانه های دیجیتال دعوت بعمل می آید.

زمان: ۴ الی ۱۰ اردیبهشت -  مکان: غرفه انجمن وبلاگ نویسان گرگان دوست در محل دائمی نمایشگاه های بین المللی گرگان

ساعات بازدید: 10 صبح الی 8 شب


انجمن وبلاگ نویسان گرگان


برای اطلاع از آخرین اخبار انجمن وبلاگ نویسان گرگان به وبلاگ رسمی انجمن در آدرس زیر مراجعه کنید.

http://gorganbloggers.blogfa.com/

نویسنده : احسان ارشاد : ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ ; شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳٩٠
Comments نظرات () لینک دائم