گرگان امروز

به نام خداوند لوح و قلم / حقیقت نگار وجود و عدم

حل مشکل راهبندان با اصلاح مدیریت ترافیک

مشکلات ترافیکی و راهبندان یکی از مهم ­ترین چالش­ های موجود در حوزه توسعه شهری گرگان است؛ تا آنجا که اغلب شهروندان در پاسخ­هایشان در نظرسنجی­ های مربوط به مسائل شهری، راهبندان و کُندی جریان ترافیک در بخش ­های مرکزی شهر گرگان را جزو مشکلات اصلی این شهر می ­دانند. به ­همین دلیل در سال های گذشته اقدامات متعددی از سوی مدیریت شهری برای حل مشکلات ترافیکی انجام شده است.

توسعه و گشایش معابر، تعریض و اصلاح هندسی برخی از خیابان ­ها، توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی، ساخت پارکینگ ­های طبقاتی، نصب پارکومتر در حاشیه برخی از خیابان ­ها، ایجاد پوشش بر روی کانال ­های دو طرف معابر با هدف افزایش سطوح سواره، ایجاد ده ­ها پهلوگاه برای توقف اتوبوس­های شهری، ساخت تقاطع­ های غیرهمسطح و نصب دوربین ­های مدار بسته کنترل ترافیک، بخشی از برنامه­ های ترافیکی شهر گرگان هستند که تاکنون اجرا شده است، اما مشکل راهبندان در برخی از معابر شهر همچنان وجود دارد و بی تردید دلیل اصلی مطرح شدن موضوع ساخت منوریل و یا اتوبوس ریلی در گرگان نیز تداوم وجود مشکلات ترافیکی در شهر است. طرح منوریل گرگان اینک موافقان و مخالفان زیادی دارد و در میان کارشناسان، بحث های گوناگونی درباره امکان و یا عدم امکان اجرای این طرح ایجاد شده است. از این ­رو توجه به برخی مباحث نظری و تجریبات گذشته می­ تواند راهگشا و راهنمای همگان برای انتخاب بهترین گزینه ­ها باشد.

حمل ­و ­نقل و ترافیک از 3 بخش اصلی تشکیل شده است: وسایل نقلیه، شبکه ­های ارتباطی و مدیریت ترافیک. این عوامل، حلقه­های اصلی زنجیره حمل ­و نقل و ترافیک هستند.

تولید خودرو یک صنعت پردرآمد به ­حساب می ­آید؛ این صنعت همواره به­ دنبال پاسخگویی به تقاضای موجود است، بنابراین نمی­ توان برای آن محدودیت خاصی ایجاد کرد، از سویی دیگر سرعت تولید خودرو نه ­تنها در ایران که در همه کشورهای جهان از سرعت ساخت و توسعه معابر و شبکه­ های ارتباطی بیشتر و برقراری توازن بین این 2 عنصر ترافیکی تقریبا غیرممکن است؛ در این میان تنها حلقه طلایی «مدیریت ترافیک» است که شاه کلید حل بحران­ های ترافیکی محسوب می شود. گسترش بنیان­ های سخت­افزاری ترافیک اگرچه ضروری است اما این روش راهکار مناسب برای رفع مشکلات ترافیکی به­ طور پایدار و دائمی به ­حساب نمی ­آید.  

مدیریت ترافیک در کنار نگاه موضوعی و موضعی، تمامی اجزا و عناصر شهر و نقش هریک در ایجاد بحران های ترافیکی را به ­طور پیوسته و یکپارچه تحلیل می ­کند و از بین بردن راهبندان را نه تنها از طریق اقدامات موضعی و منطقه ­ای بلکه براساس مجموعه ­ای از اقدامات برنامه ­ریزی شده دنبال می­ کند. در مدیریت ترافیکی جدید، توسعه زیرساخت ­های حمل­ونقل عمومی موجود، توسعه پارکینگ­ های عمودی و سپس اجرای طرح های محدودیت ­زا برای حرکت و توقف و پارک خودروها در حاشیه خیابان­ ها و یک ­طرفه شدن برخی محورها نسبت به توسعه و ساخت معابر جدید در اولویت قرار می گیرد. همچنین مدیریت ترافیک در سیاست گذاری درازمدت نیز توزیع منطقی کاربری های جاذب سفرهای درون ­شهری را هدف قرار می ­دهد و از تمرکز مراکز اداری، تجاری و درمانی در محدوده ­ها و محورهای خاص– مانند آنچه در خیابان ولی­ عصر(عج) گرگان شکل گرفته است- جلوگیری می ­کند. مدیریت ترافیکی مدرن، ایجاد، ساخت و توزیع پارک سوار و پایانه­ های درون ­شهری را مورد توجه قرار می ­دهد و برای حل مشکلات ترافیکی برمبنای آن دسته از نیازهای روزانه شهروندان که موجب شکل­ گیری سفرهای درون­ شهری طولانی می­ شود، راهکار ارائه می­ کند؛ مثال آشکار این مورد در گرگان نبود بازارچه­ ها و یا میدان ­های بزرگ میوه و تره ­بار و دیگر موارد مشابه در بخش های مختلف شهر است.

پیشنهاد ساخت منوریل اگر براساس درک کامل از نقش، موقعیت منطقه­ ای و جایگاه شهر گرگان باشد، بسیار قابل تقدیر است؛ اما وجود برخی حقایق علمی و تجربه ­های اجرایی در عرصه مدیریت شهری نشان می ­دهد که این طرح پیش از اجرا نیازمند بررسی و تامل بیشتر است؛ چراکه حتی ممکن است نتایج بدست آمده از مطالعات کارشناسی و فنی مربوط به طرح نیز امکان و ضرورت اجرای آن­را تایید کند اما مشکلات و واقعیت های موجود در مسیر اجرای طرح­ های بزرگ عمرانی در ایران چون نبود مدیریت یکپارچه شهری، هزینه سنگین مالی و شرایط اقتصادی غیرقابل پیش ­بینی کشور در کنار محدودیت ­های مالی شهرداری گرگان، زمان­بر بودن و دشواری مدیریت زمان و چالش ­های مربوط به مهندسی اجتماعی در اجرای طرح­های بزرگ، مدیریت طرح را سخت می ­کند؛ چنان­که از آغاز اجرای طرح منوریل شهر قم که با حمایت همه­ جانبه دولت در حال انجام است، سال­ها می گذرد اما طرح مذکور هنوز به نقطه رضایت ­بخش نرسیده است. بنابراین مرحله هزینه – فایده و درجه ­بندی طرح­ها از نظر اهمیت برمبنای ضرورت و نیازهای موجود، باید با دقت و حساسیت بیشتری انجام شود. تجربه نشان می­ دهد شکست طرح­ های بزرگ، اثرات روانی و ذهنی سنگینی در میان شهروندان درباره عملکردهای مدیریت شهری برجا خواهد گذاشت.

نویسنده : احسان ارشاد : ٩:۱٠ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٢ اسفند ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

ما همه سرباز بودیم / خاطرات جانباز آزاده مهدی تجر

خاطرات اسیر آزاده شده ایرانی «مهدی تجر» با عنوان «ما همه سرباز بودیم» در سال 1386 به کوشش مرحوم داود بختیاری دانشور و دفتر ادبیات و مقاومت حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی منتشر شد.

جانباز آزاده مهدی تجر اهل شهر کوچک خان به بین، در استان گلستان است.

کتاب «ما همه سرباز بودیم» داستان بلندی است که در آن خاطرات مهدی تجر از دوران کودکی تا پایان اسارت مرور می شود.

داستان در زمان حال می گذرد. این آزاده که هر دو پای خود را در جنگ و دوران اسارت از دست داده است،از مشکلات جسمی و روحی حاصل از اسارت رنج می برد. او که به تازگی تحت عمل پیوند کلیه قرار گرفته، دردی دائمی با خود دارد و علیرغم مصرف قرص های گوناگون از شدت درد کاسته نشده است.

در یک شب تابستانی درد به سراغش آمده و خواب از چشمانش می رباید. با افکاری در هم ریخته و گیج از مصرف دارو، گذشته با وقایع دردناک و غم انگیزش در ذهنش به تصویر درمی آید.

مهدی برای فراموش کردن درد و آرامش، سعی می کند بر روی خاطراتش متمرکز شود و این بهانه ای است برای او تا خاطرات خود از دوران سربازی و جنگ تحمیلی و به خصوص حضور در آسایشگاه های عراق را مرور کند.

کتاب شامل ۷ فصل است که در سه فصل اول خاطرات دوران کودکی و نوجوانی تا حضور در جبهه های جنگ بازگو شده است.

نویسنده در چهار فصل دوم، روایتگر دوران اسارت است و خاطرات مختلفی از چگونگی مجروح شدن در عملیات و دستگیری توسط مزدوان بعثی و زندگی در دوران اسارت روایت می کند.

تحمل ضرب و شتم با تن مجروح در زمان اسارت، انتقال به بیمارستان مندلی و بغداد، بی توجهی پزشکان به جراحات وی، تلاش دشمن برای شناسایی روحانیون و پاسداران، اجبار اسرا برای تراشیدن محاسن، سیلی زدن به اسرا هنگام آمارگیری، نقشه فرار یک اسیر و دستگیری وی، حبس اسرا و قطع آب و غذا، مسابقات مچ اندازی و... بخشی از وقایع و حوادث آن دوران است که بر صفحه ذهن نویسنده نقش می بندد.

«ما همه سرباز بودیم» داستانی ساده و گویا دارد و نویسنده صادقانه روابط انسانی  و وقایع زندگی خود را نقل کرده و تلاش نموده با نگارش موضوعات و رویدادهای مهم اسارت،خواننده را با آن دوران آشنا سازد.

فصول کتاب دو بخش است؛ بخش اول که شروع هر فصل است، مربوط به زمان حال و حالات روحی و جسمی آزاده تجری بوده و بخش دوم بازگویی خاطرات گذشته است. که با دیدن هر صحنه ای و یا شنیدن صدایی و حتی بوییدن چیزی آن خاطرات برایش تداعی می شود.

کتاب حاضر می توانست مانند دیگر کتب که در زمینه خاطرات آزادگان چاپ شده روایتگر صرف خاطرات باشد اما تلاش شده خاطرات در قالبی جذاب ارائه شود تا خواننده را به دنبال خود بکشاند که به نظر در این گام موفق بوده است.

کتاب «ما همه سرباز بودیم» در سال ۱۳۸۶ در ۳۸۸ صفحه با شمارگان ۲۲۰۰ نسخه به همت انتشارات سوره مهر وابسته به حوزه هنری، چاپ و منتشر شده است.

منبع: سایت جامع آزادگان دفاع مقدس

نویسنده : احسان ارشاد : ٤:٢۳ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۸ آذر ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

تکمیل بخش های ناتمام، اولویت راه آهن گرگان به آسیای میانه

راه­ آهن گرگان – اینچه ­برون در چند سال گذشته جزو بزرگ­ترین طرح­ های عمرانی استان گلستان بوده است. این خط آهن 80 کیلومتری که باهدف توسعه ترانزیت و حمل­ و­ نقل بین المللی کالا و به­ منظور تکمیل بخشی از کریدور راه آهن شمال – جنوب و اتصال ریلی کشورهای «CIS» یا همان اتحاد جماهیر شوروی سابق احداث شده است، با تخصیص اعتبارات مالی تکمیلی کمتر از یک ماه دیگر با حضور روسای جمهور 3 کشور ایران، ترکمنستان و قزاقستان به بهره ­برداری می ­رسد. خط ­آهن گرگان به آسیای میانه علاوه­ بر شعاع عملکرد منطقه ­ای، محرکی برای بخش­ های مختلف اقتصاد محلی است و می ­تواند به اقتصاد استان، جان دوباره­ ای بخشد و حتی شرایط لازم را برای بازتعریف نقش و عملکرد اقتصادی گلستان فراهم کند.

این طرح عمرانی بزرگ دارای اجزای مختلفی است: خط آهن 80 کیلومتری، 3 ایستگاه اصلی و فرعی و یک ایستگاه تشکیلاتی، ایستگاه تعویض بوژی، پایانه ترانزیت و فیبرنوری، مهم ­ترین بخش ­های مربوط به این طرح هستند. اکنون ساخت خط آهن 80 کیلومتری به پایان رسیده اما اجرای عملیات عمرانی سایر اجزا و بخش­ های این طرح هنوز آغاز نشده است. باید پذیرفت که با توجه به کارکرد راه ­آهن گرگان به اینچه ­برون، بهره­ برداری از آن در شکل موجود، نمی ­تواند زمینه­ ساز برآورده شدن انتظارات اقتصادی و اجتماعی مربوط به این طرح ریلی باشد. بنابراین اجرا و تکمیل سایر بخش­ ها باید پیش از بهره­ برداری رسمی در اولویت قرار گیرد؛ یکی از این بخش ­ها ایستگاه تشکیلاتی گرگان است. ایستگاه کنونی راه آهن شهر گرگان در محدوده قانونی شهر قرار دارد و با توجه به ضوابط و مقرارت شهرسازی و همچنین ساخت مجموعه 1200 واحدی مسکن مهر در زمین ­های ایستگاه راه ­آهن قدیمی گرگان، خروج این ایستگاه از شهر ضروری است؛ همچنین براساس طرح­ها و برنامه­­های مصوب، ایستگاه جدید گرگان نقطه اتصال راه آهن سراسری، خط آهن آسیای میانه و مسیر ریلی گرگان به مشهد است و به همین دلیل ساخت و توسعه آن به عنوان کانون اتصال خطوط ریلی مختلف داخلی و بین المللی، اهمیت ویژه­ ای دارد.

براساس مطالعات انجام شده، ایستگاه جدید راه آهن گرگان باید در نزدیکی فرودگاه بین المللی گرگان ساخته شود. پس بهتر است که هرچه سریعتر زمین ­های مورد نیاز برای ساخت این ایستگاه، تملک و سایر زیرساخت­ ها نیز فراهم شود. فضای کالبدی این ایستگاه نیز باید متناسب با نقش و کارکرد این ایستگاه تشکیلاتی طراحی شود. نادیده گرفتن ایستگاه تشکیلاتی و تعلل در ساخت آن، ممکن است این طرح را از نظر عملکردی و کارکردی با مشکل مواجه کند و یا حداقل، مانع برآورده شدن انتظارات و تعلیق و یا تاخیر در تحقق بخشی از چشم­ انداز محلی و منطقه­ ای این طرح شود. اجرای طرح فیبر نوری به موازات راه ­آهن و اتصال فیبر نوری گرگان به ترکمنستان نیز استان گلستان را به شاهرگ تبادل داده تبدیل می ­کند.

به اعتقاد صاحب ­نظران یکی از ویژگی ­های مهم صنایع سنگین و مدرن، مصرف مواد خام و انرژی به مقدار زیاد و تولید در مقیاس بزرگ آن است. حمل مواد خام و منابع انرژی به کارخانجات و انتقال محصولات تولید شده به بازارهای مصرف و حتی رفت و برگشت کارگران به کارخانجات، نیازمند یک سامانه ایمن و منظم ارتباطی است.  یکی از ویژگی های خاص راه ­آهن گرگان به اینچه ­برون عبور آن از محدوده مجتمع پتروشیمی و شهرک صنعتی هزار هکتاری اترک در شمال شهرستان آق قلا است؛ و به همین دلیل ساخت یک ایستگاه فرعی نیز در محدوده یاد شده، پیش­ بینی شده است. با توجه به اینکه نقش اصلی این خط آهن، ترانزیت و جا به ­جایی بار و کالا است، ساخت این ایستگاه فرعی در قطب اقتصادی و صنعتی استان نتایج مثبت اقتصادی متعددی را به ارمغان می آورد.

تاثیر یک شبکه راه ­آهن منظم و کامل در توسعه مناطق محروم، غیرقابل انکار است، پس باید طرح فراملی راه­ آهن گرگان به آسیای میانه را بیش از پیش جدی گرفت و اکنون که با کوشش دولتمردان، ریل­ گذاری این طرح بین المللی به پایان رسیده است، برای تکمیل بخش­ های باقی مانده نیز تلاش کرد.

نویسنده : احسان ارشاد : ٩:۳٠ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۳٠ مهر ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

الگوی استان های صنعتی، مناسب گلستان نیست

  خروج از چالش های استراتژیک، شرط ورود به بزرگراه توسعه / الگوی استان های صنعتی مناسب گلستان نیست

در عصر حاضر «توسعه پایدار» به کلیدواژه­ ای طلایی در زندگی بشر تبدیل شده است.
با توجه به روش و سبک زندگی امروزی و محدودیت منابع و افزایش جمعیت، دستیابی به توسعه ­ای که علاوه بر فراهم کردن رفاه، امنیت و آسایش انسان ­ها بتواند ایجاد بستر مناسبی را برای حیات و تکامل نسل ­های آینده تضمین کند، دغدغه ­ای جدی و فراگیر محسوب می ­شود و به همین دلیل، توجه به این موضوع و همه مباحث، متغییرها و شاخص ­های وابسته به آن در سطوح مختلف ملی، منطقه ای و محلی دارای اهمیت ویژه است و مهم­ تر این­که کارآمدی این مفهوم علمی، منوط به شکل گیری تصور و ادارک صحیح و کامل از آن است.

هرگونه برداشت غیرعلمی از مفاهیم مربوط به توسعه پایدار می ­تواند آسیب ­زا باشد؛ چنان­که بررسی برنامه های اجرا شده در استان گلستان در بخش­ های گوناگون اقتصادی و اجتماعی و ارزیابی نتایج بدست آمده، نبود دیدگاه های صحیح را در این حوزه، تایید می ­کند.

تفکر و نگرشی که لازمه ورود به بزرگراه توسعه و پیشرفت ضربتی را تنها در استقرار صنایع سنگین (که بسیاری از آن­ها جزو واحدهای صنعتی آلاینده محسوب می­ شوند) جست ­و­ جو می­ کند، نمی ­تواند مجری راهکارهای علمی برای تحقق توسعه پایدار باشد. در این ­باره از پتروشیمی گلستان می ­توان به ­عنوان نمونه ­ای به­ روز یاد کرد. هرچند این طرح بزرگ صنعتی اکنون در نقطه ای بازگشت ­ناپذیر قرار دارد، اما مجموعه تجربیات بدست آمده از این طرح، حاوی نکات مفیدی برای توسعه استان در آینده دور و نزدیک است.

برنامه­ ریزی برای توسعه اقتصادی باید بر مبنای مزیت های نسبی، فرصت ها و تهدیدهای طبیعی و انسانی در هر منطقه باشد؛ به­ عبارت صحیح ­تر راهبردهای توسعه در هر منطقه، باید با توانمندی ­ها و نقاط قوت و ضعف و آستانه و ظرفیت محیط منطقه مطابقت داشته باشد. استان گلستان یکی از قطب های اصلی کشاورزی در کشور است و وجود استعدادهای طبیعی و محیطی نیز از ویژگی های متمایز گلستان است؛ پس کاملا واضح است که هر تفکر و برنامه مبتنی بر آمایش سرزمین، توسعه این بخش مهم اقتصادی را در اولویت قرار می ­دهد و صنعت را نیز ابزاری برای توسعه این بخش می ­داند؛ براین اساس گلستان باید به ­جای میزبانی صنایع سنگین و آلاینده به قطب صنایع غذایی، تکمیلی و تبدیلی و شیلات تبدیل شود.

در گذشته نه چندان دور، ایجاد صنایع سنگین در شمال ایران با موانع متعددی از جمله محدودیت های قانونی رو به ­رو بود، از سال­ های میانی دهه 80 قانون محدودیت توسعه صنعتی در استان ­های شمالی، لغو شد و از آن زمان تاکنون، مجوز ساخت کارخانجات متعددی در استان صادر شده است؛ به ­یقین این اقدام با هدف محرومیت‌ زدایی، اشتغال­زایی و افزایش سرانه درآمدی مردم انجام شده است؛ اما همان ­طور که محدودیت بی ‌قید و شرط توسعه صنعتی در گلستان از عوامل اصلی تشدید محرومیت های اقتصادی در دهه­ های قبل بوده است، کنار گذاشتن بی ­قید و شرط این قانون نیز  آسیب­ های جبران­ ناپذیری را در پی خواهد داشت. استان گلستان با توجه به فرصت ­ها و شرایط طبیعی ­اش با پیروی محض از راهبردها و الگوهای به­ کار گرفته شده در استان ­های صنعتی، به توسعه پایدار دست نخواهد یافت. توسعه صنعت در گلستان زمانی می ­تواند ضامن رشد پایدار اقتصادی باشد که هر 2 اصل توسعه و حفاظت همزمان و در یک سطح، مورد توجه قرار گیرد.

موقعیت استان گلستان از نظر ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک نیز راهنمای مناسبی برای ترسیم راهبردهای توسعه پایدار استان است. گلستان یکی از دروازه ­های اصلی ایران برای ورود به آسیای میانه است. اگر خوش­ بینانه بیاندیشیم می توانیم ادعا کنیم که راه تصاحب بازارهای مصرف کشورهای درحال توسعه آسیای میانه از گلستان می ­گذرد و این یکی دیگر از همان توانمندی ­های ویژه و بلقوه گلستان است که تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است؛ یعنی توجه جدی به قابلیت گلستان در حوزه تجارت و بازرگانی و ترانزیت و حمل و نقل بین المللی کالا که می ­تواند موجب گشایش بن بست توسعه اقتصادی در گلستان شود. به این ترتیب این توان بلقوه به شرط توسعه زیرساخت­ های ارتباطی و حمل و نقلی چون توسعه بندرگاه ‌ها، توسعه خطوط ریلی و جاده ­ای و توسعه پایانه ­های ترانزیتی، موجب ارتقای وضع اقتصادی گلستان می شود.

از یاد نبریم که برای رسیدن به توسعه پیش از ایجاد بنیان­ های سخت ­افزاری باید بنیادهای فکری را سامان داد. توجه به رویکردهای مطرح شده در این نوشتار، نقطه آغازی برای محرویت زدایی، ایجاد رشد اقتصادی پایدار و تحقق توسعه پایدار در گلستان خواهد بود.

نویسنده : احسان ارشاد : ۱٢:٤۳ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۸ شهریور ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

نخستین تقاطع غیرهمسطح و توجه به اصل زیباسازی

روگذر میدان شهید قندهاری- عکس: معین مطلق

ساخت روگذرها و زیرگذرهای سواره یکی از راهکارهای موثر برای روان شدن عبور و مرور و جداسازی فیزیکی مسیرهای ترافیکی و کم شدن زمان تأخیر و افزایش ظرفیت تقاطع­ ها است. طرح اولیه ایجاد تقاطع ­های غیرهمسطح در سال 1909 میلادی از سوی «اوژن هِنارد» شهرساز نامدار فرانسوی مطرح شد؛ وی در کتابی با عنوان «مطالعاتی برای دگرگونی پاریس» برای ساخت و توسعه شبکه ­های ارتباطی، مشکلات ترافیکی تقاطع ­ها را مورد توجه قرار داد و 2 راهکار کلی پیشنهاد داد که اصول اولیه این راهکارها از سوی کارشناسان و صاحب ­نظران پذیرفته شد. اولین راهکار وی، ساخت تقاطع­ های دو طبقه بود؛ تقاطع ­هایی که اکنون به صورت روگذرها و زیرگذرهای چندطبقه در شهرهای بزرگ ساخته می شوند. دومین پیشنهاد او نیز طرح «فلکه» به همراه راهروهای زیر زمینی برای عابران پیاده بود.

در زمینه ساخت و توسعه تقاطع­ های غیرهمسطح در ایران، تجربه­ های گوناگون و متفاوتی وجود دارد و شهرداری گرگان نیز با فاصله زمانی زیادی در مقایسه با شهرداری­ های شهرهای همردیف گرگان، ساخت اولین تقاطع غیرهمسطح را در اردیبهشت سال 1390 آغاز کرد.

هرچند برگزیدن میدان شهیدقندهاری برای اجرای این طرح، با انتقادهایی همراه بود اما به دلیل وجود برخی مباحث و ضرورت ­های فنی و کارشناسی، انتخاب این نقطه از شهر برای اجرای طرح روگذر تا حدی قابل دفاع است. چراکه میدان شهیدقندهاری، علاوه ­بر ارتباط مستقیم با یک معبر شریانی درون­ شهری، تنها میدان شهر گرگان است که در محل اتصال 3  بزرگراه و در مسیر حجم بالای ترددهای برون­ شهری و وسایل نقلیه سنگین و ترانزیتی قرار گرفته است. همچنین به ­دلیل مشکلات مربوط به توزیع جهتی ترافیک در میدان شهیدقندهاری و با توجه به این­که در این محدوده شهر، کاربری ­های بزرگ و متعدد در حال شکل­ گیری است، به نظر می­ رسد اولین تقاطع غیرهمسطح گرگان به­ درستی مکان­یابی شده است. امکان تعریف مسیر جایگزین در حین اجرای عملیات عمرانی نیز از دیگر نقاط قوت این انتخاب بود.

اکنون نخستین تقاطع غیرهمسطح شهر گرگان پس از گذشت بیش از 3 سال به بهره برداری رسیده است. در ساخت این روگذر از تکنیک قطعات پیش ­ساخته بتنی به صورت کنسول‌ های تعادلی و با بهره گیری از کابل‌های کششی استفاده شده است؛ روشی که نخستین­ بار ­در بزرگراه طبقاتی صدر در تهران به­ کار گرفته شد و با توجه به تجربه موفقیت ­آمیز شهرداری تهران در ساخت پل 11 کیلومتری صدر، شهرداری گرگان نیز برای نخستین ­بار در شمال کشور برای ساخت اولین روگذر شهر از این روش پیشرفته و مقرون به ­صرفه بهره برد.

ساخت این سازه عظیم که قرار است قفل راهبندان را در میدان شهیدقندهاری باز کند، به اتمام رسیده است و حالا وقت آن رسیده که از این فرصت برای ارتقای بهبود منظر و سیمای این محدوده از شهر نیز استفاده کرد. اگر تجربه ساخت و توسعه روگذرها و زیرگذرها را در شهرهای ایران مرور کنیم، خواهیم دید که اصل مهم منظر شهری و زیباسازی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. انجام نورپردازی کامل در بخش های مختلف روگذر، استفاده از نقوش برجسته و به­ ویژه بهره­ گیری از روش ­هایی چون روش ماندگار کاشی شکسته، رنگ ­آمیزی عرشه پل، ایجاد فضای سبز مناسب در میدان، آیلندها، لچکی ­ها و رفیوژها و حتی اجرای طرح­ های انتزاعی با الهام از طبیعت می ­تواند به بهود نما و سیمای این بخش از شهر کمک کند.

با افتتاح این روگذر، زیرگذر عابر پیاده ساخته شده در ضلع شرقی میدان نیز بازگشایی می شود، نصب نرده­ های حفاظتی(محدودیت دسترسی) در محدوده زیر پل برای اجبار عابران پیاده به استفاده از زیرگذر نیز اقدام دیگری است که زمینه­ ساز فراهم شدن ایمنی لازم برای عابران خواهد بود.

نویسنده : احسان ارشاد : ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ ; شنبه ۱۸ امرداد ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

محله بندی و مرزبندی محلات، زمینه ساز مدیریت شهری کارآمد

دوران مدیریت و برنامه ریزی آمرانه، خطی و متمرکز به پایان رسیده و اینک زمان اجرای فرامین نظری و اجرای عملی سیاست هایی چون «برنامه ریزی با مردم به جای برنامه ریزی برای مردم» و مدیریت مشارکتی و دموکراتیک در حوزه های اجرایی و به ویژه در عرصه مدیریت شهری است.

 مدیریت شهری زمانی می تواند از یک نهاد صرفا خدماتی به یک نهاد اجتماعی تمام عیار تبدیل شود که اصل بنیادین تمرکززدایی در عرصه مدیریت محقق شود و البته تحقق این آرمان نیازمند زیرساخت های دیگری هم هست.

«مشارکت» یکی از مولفه های اصلی «سرمایه­ اجتماعی» است و رویکرد «محله محوری» در مدیریت شهری، ضامن افزایش مشارکت های شهری و شهروندی و ارتقای سطح و میزان رفاه است. اگرچه محله محوری، به طور خاص تنها در چند سال اخیر مورد توجه برخی از شهرداری ها قرار گرفته است اما مجموعه اقدامات انجام شده در شهرهای مختلف و به ِویژه اقداماتی چون ایجاد «سرای محله» در محلات شهر تهران و همچنین نتایج ارزیابی و ارزشیابی تاثیرگذاری، حاکی از اثربخشی مثبت این رویکرد بر بهبود شاخص هایی چون مشارکت، همبستگی و نوسازی اجتماعی و کالبدی، بازگشت و یا ایجاد هویت های محله ای، رفاه و مدیریت غیرمتمرکز است.

در کنار مباحث نظری، برخی الزامات قانونی نظیر تبصره 2 ماده 4 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 15/4/62 نیز محلات را یکی از مهم‌ترین سطوح تقسیمات کشوری معرفی می‌ کند و با توجه به قوانین موجود، محله را می توان یکی از واحدهای پایه برنامه ‌ریزی در ساخت فضاهای شهری دانست. براین اساس، مرزبندی محلات و محله بندی گرگان که یکی از بسترهای اصلی اجرای سیاست ها و برنامه های مبتنی بر محله محوری به شمار می رود، پس از انجام مجموعه ای از فعالیت های مطالعاتی و میدانی انجام شده است. براساس این طرح، شهر گرگان به بیش از 90 محله تقسیم شده است. ترکیب محلات قدیمی شهر در این طرح، تغییر چندانی نکرده است اما در سایر بخش های شهر با درنظر گرفتن عوامل گوناگون، مرزبندی محلات انجام شده است.

شرایط کالبدی، پیشینه فرهنگی، مناسبات درون محلی، وزن جمعیتی و اصول برقراری تعادل از نظر جمعیتی با درنظر گرفتن امکانات و سرانه های موجود و آتی، از جمله عواملی هستند که در محله بندی شهر گرگان مورد توجه بوده است. این طرح زیربنایی، مبنایی برای برنامه ریزی های آتی در شهر گرگان خواهد بود؛ آثار مفید این اقدام اساسی در آینده بیشتر آشکار خواهد شد و بهره مندی یکسان شهروندان از خدمات گوناگون، تقویت نهادهایی چون شورایاران محلات به عنوان یکی از بازوان مشورتی و تصمیم گیری، تخصیص عادلانه سرانه های عمومی و انتظام فیزیکی – کالبدی شهر در درازمدت از مزایای این طرح خواهد بود.

نویسنده : احسان ارشاد : ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ ; جمعه ٢٠ تیر ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

نخستین همایش ملی جغرافیا، گردشگری و توسعه پایدار

اولین کنفرانس ملی جغرافیا، گردشگری و توسعه پایدار با همراهی قطب گردشگری و توسعه پایدار دانشگاه تهران، موسسه ایرانیان و پژوهشکده گردشگری و دستگاه ها، نهادها و مراجع مختلف علمی و اجرایی آغاز به کار کرد. در این همایش مقالات علمی با محورهایی چون: گردشگری، محیط زیست و توریسم، جغرافیا و گردشگری، گردشگری و توسعه پایدار، گردشگری فرهنگی اجتماعی، گردشگری ورزشی و محورهای ویژه جغرافیایی و ... مورد پذیرش قرار خواهد گرفت.

 

دریافت فایل پوستر در اندازه اصلی

محورهای اصلی کنفرانس:

جغرافیا و گردشگری

شهرسازی و گردشگری

معماری و گردشگری پایدار

مدیریت شهری و گردشگری

گردشگری، موانع و راهکارها

و ...

 

برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس وب سایت همایش مراجعه شود.

http://geo-tourism.ir/fa/

 

نویسنده : احسان ارشاد : ۱۱:٤۳ ‎ق.ظ ; شنبه ۳۱ خرداد ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

رشد جهشی جمعیت گرگان

رشد جهشی جمعیت در مرکز گلستان/

قطب جمعیتی شمال ایران، چشم انتظار توجه ویژه

شهرستان گرگان با نرخ رشد جمعیت بالاتر از میانگین کشوری و با بیشترین جمعیت شهری و بالاترین تراکم جمعیتی در استان، از نظر شاخص های آماری در وضعیت ویژه ای قرار گرفته است. اکنون «شهر گرگان» پس از شهر رشت، پرجمعیت ترین شهر شمال کشور است و «شهرستان گرگان» نیز یکی از متراکم ترین مراکز جمعیتی شمال و شمال شرق کشور است؛ با توجه به آمار موجود، گرگان در میان 3 استان سمنان، گلستان و خراسان شمالی پرجمعیت ترین شهرستان است؛ اما عملکرد و نگاه مدیریت های محلی و منطقه ای با جایگاه جمعیتی و حوزه نفوذ واقعی این شهرستان، متناسب و هماهنگ نیست.

«جمعیت» عنصری واحد یا مولفه ای تک بعدی نیست؛ بلکه عاملی پویا با شاخص ها و ساختارهای معین و موثر بر ارکان توسعه است. برهمین اساس، میزان، نرخ رشد، تراکم، پراکنش و دیگر شاخص های مرتبط با این عامل محرک و پویا مهم ترین معیارهای تعیین کننده در عرصه های تصمیم سازی و تصمیم گیری های کلان اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و منطقه ای است.

برای مطالعه متن کامل به ادامه مطلب مراجعه شود.

ادامه مطلب
نویسنده : احسان ارشاد : ٢:٠۳ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٧ اردیبهشت ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

گردشگری گلستان؛ از برآیندهای اقتصادی ناملموس تا فراموشی گردشگری پایدار

توسعه گردشگری از نظر اقتصادی، موجب بهبود شاخص ­هایی چون اشتغال، رفاه و افزایش درآمد می­ شود و توسعه زیرساخت ­ها را به دنبال دارد. گردشگری می ­تواند ضریب امنیت اقتصادی را بالا ببرد و با تنوع ­بخشی به فعالیت ­های اقتصادی یک منطقه، زمینه شکوفایی اقتصادی و پویایی فعالیت­ ها را فراهم کند. صنعت گردشگری از نظر فرهنگی نیز زمینه­ ساز ایجاد ارتباطات فرهنگی بین افراد، گروه­ ها و جوامع مختلف است و از نظر سیاسی و امنیتی نیز با جلب نظر سیاستگذاران، برنامه ­ریزان و مردم، نگرش ­های سیاسی و امنیتی را درباره یک منطقه بهبود می بخشد و زمینه لازم را برای توسعه فراهم می کند.

برآیندهای اقتصادی گردشگری برای گلستانی ­ها محسوس نیست

 استان گلستان همه ویژگی­ ها و توانمندی­ های لازم را برای توسعه گردشگری در اختیار دارد و می ­تواند از ثمره­ های اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و فرهنگی صنعت گردشگری بهره­ مند شود.

موقعیت ارتباطی و جغرافیایی مناسب گلستان و مجموعه­ ای متنوع از آثار تاریخی، محیط های طبیعی بکر و زیبا، جنگل، دریا، کوه و دشت، ایرانی کوچک را در یک پهنه جغرافیایی محدود شکل داده است. یک اثر تاریخی جهانی و 2 اثر تاریخی دیگر که کاندیدای ثبت در فهرست میراث جهانی هستند، گوشه ­ای از استعدادهای بی ­شمار گلستان در زمینه گردشگری است؛ با وجود این همه استعداد و توانایی در گلستان و آمارهای گوناگونی که از حضور گردشگران در استان ارائه می­شود اما هنوز برآیندهای مثبت اقتصادی و اجتماعی توسعه گردشگری در گلستان برای گلستانی ­ها محسوس نیست. به دیگر سخن تاکنون در گلستان بیشتر شاهد شکل­گیری فعالیت های گردشگری مخرب بوده ایم و بررسی گردشگری استان از منظر هزینه – فایده در نگاه اجمالی نبود بازدهی مناسب را اثبات می کند.

میلیون ها مسافر از گلستان «عبور» می کنند

شاید یکی از مشکلات کنونی، نادیده گرفتن تعریف علمی «گردشگر» و «گردشگری» است. براساس تعریف ارائه شده از سوی سازمان جهانی گردشگری، «گردشگری» به مجموعه فعالیت ­هایی گفته می ­شود که در حین مسافرت یک گردشگر اتفاق می­ افتد. این فرآیند شامل هر فعالیتی چون برنامه ­ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و یادآوری خاطرات می ­شود. همچنین گردشگری، فعالیت ­هایی چون خرید کالاهای مختلف و نیز تعامل میان میزبان و مهمان را که در زمان سفر یک گردشگر شکل می گیرد، شامل می ­شود.

براساس تعاریف علمی «گردشگر» فردی است که حداقل یک شب در مقصد اقامت می­ کند و حداکثر پیش از فرارسیدن زمان سالگرد خروج از مبدا، به موطن خود باز می ­گردد و هدفش چیزی غیر از دریافت مزد است. بسیاری از مسافرانی که به گلستان می ­آیند بدون این­که در استان اقامت داشته باشند فقط از گلستان گذر می­کنند و در نهایت ساعاتی را برای بازدید از چند جاذبه گردشگری صرف می­ کنند؛ پس نباید همه مسافرانی را که چون رهگذر وارد استان می­شوند و بدون این­که هیچ اقامتی داشته باشند تنها از استان عبور می­کنند، گردشگر به حساب آورد.

چرا گلستان مقصد گردشگران نیست؟

رونق و توسعه گردشگری نیازمند شرایط خاصی است که از سوی صاحب ­نظران به «مهیا شدن» تعبیر شده است.

در استان گلستان با همه اقدامات موثری که تاکنون انجام شده، هنوز در بخش­ های مختلف کاستی ­های زیادی وجود دارد و به جرات می­ توان گفت گلستان برای جذب گردشگران داخلی و خارجی مهیا نیست.

 دلایل گوناگونی وجود دارد که موجب ناشناخته ماندن ظرفیت ­های گردشگری در استان شده است. بسیاری از ظرفیت­ های ارزشمند استان در زمینه گردشگری آن طور که باید معرفی نشده­ اند. وضع نامطلوب برخی تفرجگاه ­های استان از نظر بهداشت محیط و کمبود امکانات رفاهی و نبود راه ­های دسترسی مناسب در برخی از مناطق محروم استان نیز از دیگر دلایل عدم موفقیت در جذب و افزایش ماندگاری گردشگران است. اطلاع­ رسانی و انجام تبلیغات وسیع در کشور  برای معرفی توانمندی­ های گلستان در حوزه گردشگری نیز چندان مطلوب نیست؛ به طوری که بسیاری از مناطق دیدنی استان هنوز ناشناخته است و گردشگران غیر از جنگل و دریا مکانی دیگری برای تفریح و گذران اوقات فراغت نمی­ شناسند.

 آثار و بناهای تاریخی گلستان که از دیگر ظرفیت ­های موجود برای جذب گردشگر هستند، شرایط خوبی ندارند و روند حفظ و مرمت آثار دارای ارزش تاریخی و معماری، مطلوب نیست. تعداد هتل ­ها و مراکز اقامتی استان اندک است؛ اگر جذب گردشگر خارجی دارای اهمیت است پس استان در زمینه هتل و مراکز اقامتی نیز باید به وضع مطلوبی دست یابد. افزایش ایمنی و توسعه جاده ­ها و راه ­های ارتباطی و توسعه خطوط ریلی و افزایش پروازهای فرودگاه­ های استان نیز از دیگر پیش­شرط­ های توسعه گردشگری است.

 نباید از یاد برد که بخشی از زیرساخت ­های لازم در بخش گردشگری از طریق مشارکت و سرمایه­گذاری بخش خصوصی فراهم می ­شود؛ هر چند که تاکنون ده ­ها بسته سرمایه گذاری گردشگری برای مناطق مستعد استان تعریف و ارائه شده است اما رشد سرمایه گذاری در بخش گردشگری گلستان رضایت­ بخش نیست.

«گردشگری پایدار» فراموش شده است

صنعت گردشگری با توجه به دامنه وسیع اثرات محیطی که بر جای می‌ گذارد، مجموعه‌ ای از نتایج مثبت و منفی را به جامعه میزبان وارد می کند و زایش مفاهیمی چون گردشگری پایدار، محصول تلاش برای تحقق توسعه پایدار است. اکنون در حوزه توسعه گردشگری در گلستان بیش از گذشته نیازمند تببین، تشریح و اجرای الگوهای گردشگری پایدار هستیم.

 گردشگری پایدار یعنی تأمین نیازهای کنونی گردشگران و مقصدهای میزبان و حفظ و افزایش فرصت ­های مناسب برای آینده. براساس این دیدگاه، صنعت گردشگری قادر است منافع و مزایای متعددی به همراه داشته باشد و از سوی دیگر برای حفظ منابع طبیعی و انسان‌ ساخت، مفید باشد.

 گردشگری مخرب یکی از مشکلات جدی گلستان در زمان حاضر است. وجود پدیده­ های چون بورس بازی زمین و ساخت­ و سازهای غیرمجاز در نواحی بکر طبیعی و گردشگری استان، ضمن افزایش ضریب وقوع مخاطرات طبیعی، یکی از مشکلاتی است که آینده صنعت گردشگری و به ویژه گردشگری طبیعی در استان را به شدت تهدید می­ کند. بنابراین اگر قرار است توسعه گردشگری به عنوان یک صنعت درآمدزا و پایدار برای استان گلستان مطرح شود باید تمامی برنامه ­ها و اقدامات با اصول گردشگری پایدار مطابقت داشته باشد تا علاوه بر با افزایش حضور گردشگران در استان، شاهد توسعه همه ­جانبه در حوزه­ های اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی باشیم. 

لینک انتشار اختصاصی در خبرگزاری مهر

نویسنده : احسان ارشاد : ٧:٠٦ ‎ب.ظ ; جمعه ٢٩ فروردین ۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم

گرگان، تاریخ را زیر پای گردشگران پهن می کند

گلستان، نگارستان ایران است و از نگاه گردشگران، نگارستان ایران یکی از قطب های گردشگری طبیعی در ایران محسوب می شود؛ اما بهشت طبیعت گردی و پایتخت اکوتوریسم ایران زمین علاوه بر چشم اندازها و مناظر زیبای طبیعی، گنجینه ای از آثار، ابنیه و یادمان های تاریخی را در دل خود جا داده است.

«ناهارخوران» برای گردشگران نامی آشناست و اولین مقصد مسافرانی است که نگارستان ایران را برای گذران اوقات فراغت انتخاب می کنند. پارک های جنگلی النگ دره، توسکستان، قرن آباد، قرق، رنگو، ارتفاعات سوگله و روستاهای توریستی زیارت و چهارباغ، مقاصد بعدی گردشگران نوروزی هستند؛ اما هر مسافر و گردشگری به محض ورود به گرگان به شرط آگاهی مختصری از پیشینه این دیار، بی درنگ صدای قدم های تاریخ را خواهد شنید؛ البته تاکنون بیشتر، سرسبزی های استرآباد برای گردشگران نمایان بوده است و جاذبه های تاریخی این کهن بوم، هنوز برای گردشگران و سیاحان ناشناخته است؛ پس باید برای معرفی میراث تاریخی و فرهنگی گرگان بیشتر تلاش کرد.


کاخ موزه گرگان - عکس: معین مطلق

به اعتقاد مورخان، استرآباد یکی از مراکز و پایگاه های اصلی مدنیت و شهرنشینی در شمال کشور است؛ بررسی میراث بر جای مانده از گذشته های دور، این واقعیت را ملموس تر می کند. آثار و محوطه های باستانی گوناگون چون قلعه خندان، تورنگ تپه و نرگس تپه از مناطق باستانی گرگان هستند و شناسنامه تاریخ چندهزار ساله استرآباد به حساب می آیند. همچنین بافت تاریخی گرگان که خاطرات و اسرار بسیاری از اعصار و دوره های مختلف تاریخی چون سلجوقیان، صفویه، افشاریه، قاجار و پهلوی را در خود جا داده است، با بیش از 300 بنای تاریخی، ارزشمندترین بافت تاریخی شمال کشور است. آثار و بناهایی چون مدرسه تاریخی عمادیه، مدرسه های تاریخی دقیقی و تقوی، مجموعه تاریخی باقری، خانه تاریخی تقوی، خانه حاجی قاسمی معروف به خانه مشروطه استرآباد و دیگر خانه های تاریخی چون شایگان، شیرنگی، کبیر، مفیدیان و فاطمی، خراسانی، میرشهیدی، خانه قدس مفیدی(محل تولد آقامحمدخان قاجار)، حمام های تاریخی سرچشمه، کاسه گران و قاضی و همچنین موزه باستان­شناسی گرگان، موزه صنایع دستی و کاخ موزه گرگان همه و همه چون ردپایی از تاریخ و فرهنگ و حماسه در دیار تاریخی گرگان برجای مانده است.

مقبره میرکتولی، مسجد جامع گرگان، امامزاده نور و ده ها بنای تاریخی – مذهبی دیگر با قدمت چندصد ساله، نمود و جلوه ای از حضور اثرگذار بزرگان، عالمان و دانشمندان دینی است و دین­داری و بنیان های اعتقادی مردمان دارالمومنین استرآباد را در دوره های دور و نزدیک به نمایش می گذارد.

جاذبه های فرهنگی و گردشگری در شهر تاریخ و طبیعت، متعدد و متنوع است و عکس های منتخب، بخش کوچکی از ظرفیت های تاریخی و فرهنگی گرگان را معرفی می کند. تصاویر برخی از آثار تاریخی گرگان را در ادامه مطلب ببینید.

ادامه مطلب
نویسنده : احسان ارشاد : ۳:٥٩ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٢ اسفند ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم

← صفحه بعد